1 sierpnia dniem wolnym? Sejm i resort rozwiały wątpliwości

Tysiące Polaków co roku zadaje to samo pytanie: czy 1 sierpnia — data rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego — stanie się ustawowo wolnym dniem od pracy? Po miesiącach procedowania petycji w Sejmie i konsultacjach z resortem pracy odpowiedź jest jednoznaczna: nie, przynajmniej nie w najbliższym czasie.

Petycja trafiła do Sejmu, komisja wzięła się do pracy

Impulsem do najnowszej debaty stała się petycja złożona przez Stowarzyszenie Lepszy Sulejówek pod koniec 2024 roku. Organizacja zwróciła się do parlamentu z wnioskiem o zmianę przepisów i wpisanie 1 sierpnia na listę dni ustawowo wolnych od pracy. Autorzy petycji argumentowali, że dodatkowe wolne sprzyjałoby masowemu udziałowi obywateli w uroczystościach rocznicowych oraz popularyzowaniu wiedzy o historii Powstania Warszawskiego. Podkreślali też wagę zbiorowej refleksji nad losami jego uczestników.

Sprawą zajęła się sejmowa Komisja do Spraw Petycji. Podczas posiedzenia w kwietniu 2025 roku posłowie przypomnieli, że podobne inicjatywy pojawiały się już wcześniej — i za każdym razem kończyły się bez zmian w prawie. Tym razem komisja postanowiła jednak nie podejmować decyzji pochopnie i zwróciła się do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z prośbą o oficjalne stanowisko.

Resort pracy: brak prac nad nowymi dniami wolnymi

Odpowiedź ministerstwa była klarowna. Resort poinformował, że nie prowadzi żadnych prac legislacyjnych zmierzających do rozszerzenia katalogu ustawowo wolnych dni od pracy. Urzędnicy zaznaczyli przy tym, że każda tego rodzaju zmiana wymagałaby przeprowadzenia szczegółowej oceny skutków gospodarczych dla przedsiębiorców i pracowników, a także szerokich konsultacji społecznych.

Ministerstwo odniosło się również do argumentu o randze obchodów. W przekazanej komisji opinii podkreślono, że brak statusu dnia wolnego nie umniejsza znaczenia rocznicy Powstania Warszawskiego. Pamięć o wydarzeniach z 1944 roku jest bowiem regularnie kultywowana przez instytucje publiczne, muzea, szkoły oraz samych obywateli biorących udział w uroczystościach.

Komisja zamknęła sprawę bez działań legislacyjnych

Pod koniec maja 2026 roku Komisja do Spraw Petycji zaakceptowała stanowisko resortu i zdecydowała o niepodejmowaniu dalszych kroków legislacyjnych. Tym samym petycja Stowarzyszenia Lepszy Sulejówek nie przyniosła oczekiwanego efektu, a przepisy pozostają bez zmian.

Co to oznacza dla pracowników w 2026 roku?

W 2026 roku 1 sierpnia przypada w sobotę. Warto jednak wiedzieć, że nawet gdyby wypadał w dzień powszedni, nie przysługiwałby z tego tytułu żaden dodatkowy dzień wolny — 1 sierpnia nie figuruje bowiem w katalogu świąt ustawowo wolnych od pracy. Obowiązujące przepisy nie przewidują też rekompensaty za święto wypadające w sobotę, jeśli dany dzień nie ma statusu ustawowego.

Aktualny wykaz dni wolnych od pracy w Polsce obejmuje m.in. Nowy Rok, Święto Trzech Króli, Wielkanoc, Święto Pracy, Boże Ciało, Wniebowzięcie NMP, Wszystkich Świętych, Święto Niepodległości oraz Boże Narodzenie. Na liście tej 1 sierpnia nie widnieje i — zgodnie z najnowszym stanowiskiem rządu — w najbliższej przyszłości się nie pojawi.

Narodowy Dzień Pamięci bez przywileju wolnego od pracy

Narodowy Dzień Pamięci Powstania Warszawskiego obchodzony jest oficjalnie od 2010 roku. Święto zostało ustanowione z inicjatywy prezydenta Lecha Kaczyńskiego jako wyraz hołdu dla bohaterów walk z 1944 roku. Mimo wysokiej rangi symbolicznej i państwowego charakteru uroczystości, dzień ten nigdy nie uzyskał statusu ustawowo wolnego od pracy.

Debata wokół 1 sierpnia pokazuje napięcie między pamięcią historyczną a realiami gospodarczymi. Każdy dodatkowy dzień wolny to realne koszty dla pracodawców i wpływ na wydajność całej gospodarki — stąd ostrożność zarówno kolejnych rządów, jak i parlamentarzystów przy rozpatrywaniu tego typu wniosków.

Czy temat wróci?

Nic nie wskazuje na to, by kwestia ustawowego wolnego 1 sierpnia miała w najbliższym czasie ponownie trafić pod obrady Sejmu. Ministerstwo Pracy jednoznacznie dało do zrozumienia, że nie planuje inicjować zmian w tym zakresie. Ewentualne kolejne petycje lub projekty poselskie napotkają te same argumenty: brak oceny skutków regulacji i konieczność konsultacji społecznych.

Rocznica Powstania Warszawskiego pozostaje więc ważnym świętem państwowym — ale bez przywileju dnia wolnego od pracy.