Kancelaria Prezydenta kwestionuje procedurę wyboru Berka do TK

Maciej Berek został wybrany na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego przez Sejm w ubiegły piątek, ale wybór ten natychmiast stał się przedmiotem formalnych wątpliwości ze strony Kancelarii Prezydenta.

Pytania Kancelarii Prezydenta dotyczą formalności procedury

Zbigniew Bogucki, szef Kancelarii Prezydenta, zwrócił się pismem do marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego z szeregiem pytań dotyczących przebiegu procesu nominacyjnego. Głównym przedmiotem zainteresowania Boguckiego jest kwestia, czy Berek spełnia ustawowe wymogi do pełnienia funkcji sędziego Trybunału Konstytucyjnego — w szczególności wymóg posiadania 10-letniego stażu zawodowego radcy prawnego.

Stanowisko szefa KPRP nie jest bezzasadne. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, sędzią Trybunału Konstytucyjnego może zostać osoba wyróżniająca się wiedzą prawniczą — wymóg ten sformułowała ustawa z 2016 roku. Jednak interpretacja tego warunku oraz jego rzeczywiste spełnienie przez konkretnego kandydata mogą budzić wątpliwości, zwłaszcza gdy w grę wchodzą przerwy w wykonywaniu zawodu.

Jaki jest faktyczny staż zawodowy Berka?

Maciej Berek opublikował zaświadczenie Dziekana Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych, które potwierdza, że został wpisany na listę radców prawnych uchwałą z 2002 roku. Dokument wskazuje jednak na nieciągłość w jego pracy zawodowej: Berek zgłosił wykonywanie zawodu radcy prawnego w okresie od 1 stycznia 2006 roku do 31 lipca 2009 roku, a następnie ponownie od 1 sierpnia 2012 roku.

Luka między 2009 a 2012 rokiem oznacza, że okres faktycznego wykonywania zawodu radcy prawnego nie jest ciągły. Ta przerwa staje się kluczowa dla oceny, czy Berek spełnia wymóg 10-letniego stażu liczony od daty wpisania na listę zawodową.

Okres	Status	Liczba lat
2002	Wpisanie na listę radców prawnych	—
2006–2009	Wykonywanie zawodu	3 lata
2009–2012	Przerwa w wykonywaniu zawodu	—
Od 2012	Wznowienie wykonywania zawodu	—

Kim jest Maciej Berek poza zawodami prawnymi?

Berek nie jest postacią nową w administracji publicznej. Od grudnia 2023 roku pełnił funkcję ministra ds. nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu, a od marca 2025 roku kieruje rządowym zespołem ds. deregulacji. Posiada doktorat nauk prawnych oraz pracuje jako adiunkt na Uniwersytecie Warszawskim, co świadczy o jego zaangażowaniu w pracę naukową i teoretyczną w dziedzinie prawa.

Te doświadczenia mogą być argumentem za spełnieniem warunku „wyróżniającej się wiedzy prawniczej”, jednak nie rozwiązują problemu formalnego wymogu dotyczącego długości stażu zawodowego.

Co to oznacza dla procedury wyboru sędziego TK?

Pytania Kancelarii Prezydenta wskazują na potencjalny konflikt między procedurą formalną a rzeczywistością. Jeśli potwierdziłoby się, że Berek nie posiada wymaganego stażu, mogłoby to podważić legalność jego wyboru. Szef KPRP zasugerował, że w takim wypadku „nie ma możliwości odebrania ślubowania od osoby, która nie spełnia elementarnego, podstawowego, fundamentalnego, wyjściowego warunku”.

Sprawa ilustruje napięcie między polityczną wolą Sejmu (który wybrał Berka) a wymogami formalno-prawnymi, które mają gwarantować niezawisłość i odpowiednie kwalifikacje sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Odpowiedź marszałka Sejmu na pismo Boguckiego oraz wyjaśnienia dotyczące interpretacji wymogów ustawowych będą kluczowe dla rozstrzygnięcia tej kwestii.

Kandydatura Berka została zgłoszona przez posłów Koalicji Obywatelskiej, co wskazuje na polityczne poparcie dla jego nominacji w ramach koalicji rządowej. Jednak formalność procedury pozostaje niezależna od poparcia politycznego i wymaga jasnego wykazania spełnienia wszystkich warunków ustawowych.