Sejm debatuje nad ustawą o wsparciu artystów. Kto zyska?

Sejm we wtorek zajął się projektem ustawy dotyczącej zabezpieczenia społecznego osób zajmujących się zawodami artystycznymi. Inicjatywę przygotowało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a jej celem jest wprowadzenie systemu wsparcia dla twórców o niskich dochodach.

Jak będzie wyglądać system wsparcia?

Proponowany mechanizm opiera się na automatycznej dopłacie przekazywanej bezpośrednio na konto w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Środki będą trafiać do artystów, których przychód w ostatnich trzech latach nie przekroczył 125% minimalnego wynagrodzenia. Forma bezgotówkowa ma zapewnić transparentność i wyeliminować biurokrację w procesie wypłacania świadczeń.

Ważnym elementem projektu jest wyłączenie przedsiębiorców z systemu dopłat. Oznacza to, że osoby zarejestrowane jako podmioty gospodarcze nie będą mogły skorzystać ze wsparcia, nawet jeśli spełniają inne warunki dochodowe.

Ile osób będzie mogło skorzystać?

Szacunki wskazują, że prawo do statusu artysty mogą uzyskać około 62 tys. osób. Jednak ze względu na wprowadzony próg dochodowy, rzeczywista liczba beneficjentów systemu dopłat wyniesie około 21 tys. osób. Ta dysproporcja wynika z restrykcyjnych kryteriów dochodowych — większość artystów przekracza ustalone limity.

Kto popiera, a kto sprzeciwia się projektowi?

Koalicja rządowa wyraziła poparcie dla inicjatywy. Posłanka Koalicji Obywatelskiej Urszula Augustyn wezwała do szybkiego procedowania ustawy i podpisu przez prezydenta, określając to jako realizację zobowiązania wobec środowiska artystycznego. Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego, reprezentowany przez posła Tadeusza Samborskiego, również popiera projekt. Posłanka Lewicy Daria Gosek-Popiołek widziała w ustawie spełnienie zobowiązań konstytucyjnych wobec twórców.

Opozycja zajęła stanowisko krytyczne. Poseł PiS Norbert Jakub Kaczmarczyk oświadczył, że jego klub nie popiera projektu w obecnym kształcie. Konfederacja złożyła formalny wniosek o odrzucenie ustawy poprzez koło Konfederacji Korony Polskiej. Poseł Witold Tumanowicz z Konfederacji argumentował, że talent artystyczny nie wymaga certyfikacji urzędowej.

Stanowisko zajęła również Polska 2050. Posłanka Ewa Schädler zaproponowała włączenie artystów do istniejących już systemów ubezpieczeń społecznych zamiast tworzenia nowego mechanizmu.

Jakie są główne zastrzeżenia?

Poseł Centrum Ryszard Petru wyraził wątpliwości, że szlachetny cel nie zawsze uzasadnia każde rozwiązanie legislacyjne. Jego stanowisko wskazuje na obawy dotyczące sposobu wdrożenia wsparcia, a nie samej idei.

Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marta Cienkowska podkreśliła, że wsparcie skierowane jest do artystów o niskich dochodach, a nie do celebrytów. Sformułowanie to sugeruje, że projekt ma charakter selektywny i dotyczy konkretnego segmentu środowiska twórczego.

Co to oznacza dla artystów?

Jeśli ustawa przejdzie przez Sejm, wiele osób z branży kreatywnej zyska dostęp do regularnego wsparcia finansowego bez konieczności składania wniosków — system będzie działać automatycznie. Jednak znaczna część artystów (około 41 tys. z potencjalnych beneficjentów) pozostanie poza systemem ze względu na próg dochodowy. Dla przedsiębiorców działających w sektorze kultury ustawa oznacza brak możliwości skorzystania z dopłat, niezależnie od wysokości dochodów.

Debata sejmowa ujawnia głębokie podziały w ocenie sposobu wsparcia twórców. Podczas gdy koalicja rządowa widzi w projekcie konieczne działanie na rzecz artystów, opozycja kwestionuje zarówno zasadność systemu, jak i jego konkretne rozwiązania techniczne.