Sejm znosi zakaz reklamy aptek po wyroku TSUE. Co się zmienia?

Sejm w dniu 18 września uchwalił ustawę likwidującą obowiązujący od ponad dekady całkowity zakaz prowadzenia reklamy aptek i punktów aptecznych w Polsce. Za zmianą głosowało 254 posłów, przeciwko 2, wstrzymało się 182 (głosowało łącznie 438 parlamentarzystów).

Zmiana prawa wynika z wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydanego w czerwcu 2025 roku. TSUE uznał, że polski zakaz narusza swobodę przedsiębiorczości gwarantowaną prawem unijnym. Komisja Europejska skierowała skargę w tej sprawie do trybunału już w 2024 roku.

Jakie były dotychczasowe ograniczenia?

Przez 13 lat obowiązywała w Polsce zasada całkowitego zakazu promocji usług aptecznych. Placówki mogły jedynie informować potencjalnych klientów o swojej lokalizacji oraz porach funkcjonowania. Jakakolwiek forma reklamy, nawet ta ograniczona do podania adresu i numeru telefonu w formie ogólnej, była niedozwolona.

Jakie reguły obowiązują w nowym prawie?

Nowa ustawa nie otwiera drogi do nieograniczonej reklamy. Zamiast całkowitego zakazu wprowadza szczegółowy katalog zakazów:

• Reklama nie może być kierowana do dzieci
• Nie wolno oferować korzyści (rabatów, bonusów czy innych zachęt) w materiałach promocyjnych
• Materiały promocyjne nie mogą sugerować, że pogorszenie zdrowia wynika z braku korzystania z danej apteki
• Reklama musi być zgodna z prawdą i nie może wprowadzać odbiorcy w błąd
• Zakazane jest wykorzystywanie wizerunków osób znanych lub posiadających wykształcenie medyczne (z wyjątkiem farmaceutów, którzy mogą być twarze kampanii)

Przepisy definiują reklamę apteki jako „działalność zachęcającą do skorzystania z oferty w celu zwiększenia sprzedaży”, co oznacza, że nawet nietradicyjne formy promocji będą podlegać tym samym ograniczeniom.

Jakie kary za naruszenie?

Wojewódzki inspektor farmaceutyczny będzie uprawniony do nakładania kar finansowych za łamanie nowych przepisów. Maksymalna wysokość grzywny wynosi 1 milion złotych. Sankcja może być nałożona na każde naruszenie, co oznacza, że pojedyncza kampania reklamowa zawierająca wiele nieprawidłowości może skutkować wieloma karami.

Jak przebiegał proces legislacyjny?

Posłowie zaproponowali łącznie 14 poprawek do projektu ustawy. Komisja Zdrowia Sejmu, podczas posiedzenia 17 września, zaakceptowała 5 z nich. Sejm ostatecznie przyjął je wszystkie.

Poprawki zgłaszali posłowie z różnych opcji politycznych — między innymi Krzysztof Bojarski z Koalicji Obywatelskiej oraz Katarzyna Sójka z Prawa i Sprawiedliwości, co wskazuje na ponadpartyjne poparcie dla zmian w tym obszarze.

Co czeka ustawę dalej?

Dokument trafi teraz do Senatu. Jeśli izba wyższa zaakceptuje tekst bez dodatkowych zmian, ustawa zostanie przesłana do podpisu prezydentowi Karolowi Nawrockiemu. W przypadku poprawek Senatu projekt wróciłby do Sejmu na ponowne rozpatrzenie.

Skalę zmian w liczbach

Parametr	Wartość
Liczba aptek w Polsce objętych zmianą	ponad 12,5 tys.
Maksymalna kara za naruszenie	1 mln zł
Okres obowiązywania poprzedniego zakazu	od 2012 roku (13 lat)
Głosy za uchwałą w Sejmie	254
Głosy przeciwko	2
Wstrzymujące się	182
Data wyroku TSUE	czerwiec 2025

Co to oznacza dla branży i konsumentów?

Zmiana otwiera nową erę dla polskich aptek. Po raz pierwszy od 13 lat placówki będą mogły prowadzić kampanie promocyjne, choć w ścisłe ramy prawne. Dla konsumentów oznacza to większą dostępność informacji o ofertach aptek, jednak z gwarancją, że promocje nie będą manipulacyjne ani skierowane do dzieci.

Dla branży to również sygnał dostosowania polskiego prawa do standardów unijnych. Polska była jednym z ostatnich krajów UE utrzymujących tak rygorystyczny zakaz reklamy usług aptecznych. Decyzja TSUE zmusiła ustawodawcę do refleksji nad proporcjonalnością poprzednich regulacji.

Jednak wprowadzenie nowych reguł wiąże się dla aptek z koniecznością dostosowania strategii komunikacyjnych do wymagających limitów. Każda kampania będzie musiała przejść wewnętrzną kontrolę pod kątem zgodności z wymienionymi zakazami, a ryzyko kar finansowych będzie motywować do ostrożności.