Sankcje za obcą ingerencję informacyjną: Sejm uchwalił nową ustawę

Ustawa o krajowych sankcjach gospodarczych, uchwalona przez Sejm 6 listopada 2026 r., pozwala objąć sankcjami osoby i podmioty wspierające obcą ingerencję informacyjną prowadzoną przez państwa, wobec których obowiązują sankcje Unii Europejskiej.

Jak Sejm zagłosował nad ustawą?

Posłowie opowiedzieli się za projektem stosunkiem głosów 240 do 202, przy jednym wstrzymującym się. Ustawa nie jest jeszcze obowiązującym prawem, ponieważ wymaga zgody Senatu oraz podpisu prezydenta. Projekt przygotowało Ministerstwo Spraw Zagranicznych i trafił on do Sejmu 6 sierpnia 2026 r. jako druk nr 3003.

Warto zaznaczyć, że wynik głosowania pokazuje wyraźny podział polityczny wokół tej regulacji. Większość przeciw oddała ponad 200 posłów, co oznacza, że w dalszym procesie legislacyjnym debata o zakresie przepisów może być równie ostra.

Na jakiej podstawie można nałożyć sankcje?

Podstawą prawną jest art. 4 projektu ustawy o środkach ograniczających. Przesłanką jest wspieranie obcej ingerencji informacyjnej przez państwa objęte sankcjami UE. Definicja ingerencji została dopisana już w trakcie prac sejmowych, co miało doprecyzować zakres przepisów.

Kluczowe jest to, że sama nieprawdziwa publikacja nie wystarcza do nałożenia sankcji. Konieczne jest łączne spełnienie dwóch warunków: działanie musi stwarzać ryzyko dla bezpieczeństwa, porządku publicznego, granic państwa lub wyborów. Ustawa nie zakazuje też automatycznie każdej działalności gospodarczej.

Kto prowadzi listę sankcyjną?

Listę osób i podmiotów objętych sankcjami prowadzi minister właściwy do spraw wewnętrznych. To on decyduje o wpisie, a od takiej decyzji nie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie (art. 8 ust. 7). Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu.

Jakie środki przewiduje ustawa?

Ustawa przewiduje trzy rodzaje środków wobec wpisanych podmiotów:

Środek	Podstawa	Zakres
Zamrożenie aktywów	art. 6	Blokada majątku
Zakaz udostępniania środków	art. 6	Ograniczenie dostępu do pieniędzy
Wykluczenie z zamówień publicznych	art. 6	Brak możliwości startu w przetargach

Za łamanie sankcji grożą kary do 20 mln zł oraz do 12 lat więzienia, zgodnie z tytułem ustawy. Przepisy o wpisie na listę i przepisy o odpowiedzialności karnej działają jednak jako odrębne mechanizmy, co warto mieć na uwadze przy ocenie skutków.

Dlaczego KRRiT krytykuje projekt?

Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji zajęła stanowisko 25 września 2026 r. Jej przewodnicząca Agnieszka Glapiak ostrzega przed arbitralnym stosowaniem przepisów wobec mediów. Rada zwraca uwagę na możliwość nakładania bardzo wysokich kar oraz na to, że nie została włączona do konsultacji.

Zarzuty KRRiT dotyczą więc nie tylko treści regulacji, ale również procesu jej przygotowania. Dla mediów kluczowe będzie to, jak precyzyjnie zostaną określone granice między rzetelną publicystyką a działaniem wspierającym obcą ingerencję.

Jakie są podstawy konstytucyjne?

Projekt powołuje się na art. 14, art. 54 ust. 1 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Dotyczą one m.in. wolności środków przekazu i wolności wypowiedzi, a także zasady proporcjonalności ograniczania praw. To właśnie w ich świetle będzie oceniany przyszły kształt przepisów.

Co dalej z ustawą?

Po uchwaleniu przez Sejm ustawa trafi do Senatu. Następnie wymaga podpisu prezydenta. Skarga do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania decyzji z mocy prawa (art. 61 § 1 PPSA), ale można złożyć wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, jeśli spełnione zostaną określone warunki.

Cel ustawy został przedstawiony jako ujednolicenie przepisów o sankcjach unijnych i krajowych. Warto jednak pamiętać, że dyrektywa UE 2024/1226, której wdrożenie miało nastąpić do 20 maja 2025 r., nie nakazuje karania za obcą ingerencję informacyjną. Oznacza to, że przesłanka informacyjna jest rozwiązaniem krajowym, a nie wymogiem wynikającym z prawa unijnego.

Co to oznacza dla Ciebie?

Dla przeciętnego obywatela ustawa nie oznacza zakazu prowadzenia zwykłej działalności gospodarczej. Największe ryzyko dotyczy podmiotów, które mogłyby zostać uznane za wspierające obcą ingerencję informacyjną: ich aktywa mogłyby zostać zamrożone, a dostęp do zamówień publicznych zablokowany. Dziennikarze i redakcje powinny śledzić kolejne etapy prac oraz ewentualne zmiany definicji ingerencji, bo to właśnie ona będzie decydować o zakresie stosowania przepisów.