Sejm uchwalił ustawę wdrażającą AI Act. Co się zmieni?

Sejm uchwalił ustawę o systemach sztucznej inteligencji, która wdrożyć ma unijne rozporządzenie AI Act na polski grunt i stworzyć ramy prawne dla bezpiecznego rozwoju technologii w Polsce. Przepisy przyjęto wraz z poprawkami głównie o charakterze technicznym; ustawa teraz trafia do Senatu.

Projekt stanowi wynik pracy Ministerstwa Cyfryzacji, które nad jego kształtem pracowało od 2024 roku. Regulacja ta ma kluczowe znaczenie, ponieważ AI Act już częściowo obowiązuje w Unii Europejskiej, a polska ustawa zapewni właściwe jego wdrożenie na poziomie krajowym i stworzy instytucjonalne narzędzia do egzekwowania przepisów.

Komisja KRiBSI — nowy regulator sztucznej inteligencji

Centralnym elementem ustawy jest powołanie Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI), która stanie się nowym regulatorem rynku AI w Polsce. Komisja otrzyma szerokie uprawnienia nadzorcze i egzekucyjne.

Główne kompetencje KRiBSI

Komisja będzie rozpatrywać zgłoszenia od obywateli dotyczące potencjalnych naruszeń przepisów o sztucznej inteligencji. Ministerstwo Cyfryzacji podaje konkretne przykłady: bank wykorzystujący systemy AI wydaje niesprawiedliwą lub dyskryminującą decyzję wobec klienta, albo firma z sektora ochrony zdrowia dostarcza aplikację opartą na AI, obiecującą rewolucję w diagnostyce, ale niespełniającą wymogów bezpieczeństwa.

W takich przypadkach KRiBSI będzie mogła zbadać rozwiązania pod kątem zgodności z przepisami AI Actu i nakładać sankcje administracyjne za naruszenia. To oznacza, że użytkownicy zyskają konkretny kanał do zgłaszania problemów z systemami AI, a regulator będzie miał narzędzia do egzekwowania prawa.

Inną ważną kompetencją będzie wydawanie opinii indywidualnych w konkretnych sprawach. Taka opinia zapewni przedsiębiorcom i innym podmiotom pewność co do legalności planowanych lub realizowanych działań — to rozwiązanie zmniejszy niepewność prawną wśród innowatorów.

Piaskownice regulacyjne — testowanie nowych technologii

Ustawa przewiduje, że KRiBSI będzie mogła ustanawiać tzw. piaskownice regulacyjne (regulatory sandboxes). To mechanizm, który udzieli wybranym podmiotom mogącym przyczynić się do rozwoju sztucznej inteligencji zgody na czasowe odstępstwo od stosowania niektórych przepisów.

Celem piaskownic jest stworzenie bezpiecznych warunków do testowania innowacyjnych rozwiązań bez pełnego obciążenia regulacyjnego. Firmy mogą w kontrolowanym środowisku sprawdzić swoją technologię, zebrać dane o jej działaniu i bezpieczeństwie, a następnie wprowadzić ją na rynek.

Ulgowe warunki dla małych i średnich przedsiębiorstw

Ustawa wprowadza zróżnicowanie opłat w zależności od wielkości firmy:

Kategoria firmy	Opłata za piaskownicę
MŚP (małe i średnie)	Zwolnienie z opłat
Duże przedsiębiorstwa	Trzykrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę (jednorazowo)

To rozwiązanie ma kluczowe znaczenie dla ekosystemu innowacji. Zwolnienie MŚP z opłat obniża barierę wejścia dla mniejszych firm i startupów, które mogą mieć ograniczone budżety na compliance. Jednocześnie opłata dla dużych firm jest symboliczna — ma charakter administracyjny, nie stanowiący znaczącego obciążenia finansowego.

Społeczna Rada ds. Sztucznej Inteligencji

Funkcję organu opiniodawczo-doradczego KRiBSI będzie pełnić Społeczna Rada ds. Sztucznej Inteligencji. To rozwiązanie zapewnia zaangażowanie szerszych gremiów — ekspertów, przedstawicieli biznesu, społeczeństwa obywatelskiego — w formułowanie stanowisk i rekomendacji dotyczących rozwoju AI w Polsce.

Co to oznacza dla Polski i polskiego biznesu

Uchwalenie ustawy wdrażającej AI Act to kamień milowy w regulacji technologii sztucznej inteligencji. Polska, jako członek Unii Europejskiej, musiała dostosować swoje prawo krajowe do unijnych standardów — ta ustawa to realizacja tego obowiązku.

Dla użytkowników oznacza to lepszą ochronę: systemy AI będą musiały spełniać wymagania bezpieczeństwa, przejrzystości i niedyskryminacji. Będzie istnieć konkretny regulator, do którego można się zwrócić w razie problemów.

Dla biznesu — szczególnie dla firm pracujących nad innowacyjnymi rozwiązaniami AI — ustawa tworzy jasne ramy prawne. Zamiast niepewności i ryzyka naruszenia przyszłych przepisów, firmy będą mogły korzystać z opinii KRiBSI i testować technologie w piaskownicach regulacyjnych. To zmniejsza ryzyko inwestycji i wspiera innowacyjność.

Wicepremier Krzysztof Gawkowski, minister cyfryzacji, podkreślił, że nowe prawo przyczyni się do większego zrozumienia sztucznej inteligencji — po to, aby przestała być postrzegana jako zbiór niezrozumiałych algorytmów. To odzwierciedla szerszą strategię: regulacja nie ma blokować technologii, lecz ją humanizować, czyniąc bardziej przejrzystą i odpowiedzialną.

Ustawa teraz czeka procedurę w Senacie. Jej ostateczne wejście w życie będzie zależeć od tempa prac legislacyjnych, ale już sama jej uchwalenie przez Sejm sygnalizuje gotowość Polski do wdrożenia europejskiego podejścia do regulacji sztucznej inteligencji.