Zakaz smartfonów w szkołach. Sejm debatuje nad ustawą dla 5 mln uczniów

Sejm debatuje nad ustawą zakazującą uczniom szkół podstawowych korzystania ze smartfonów podczas zajęć i przerw, która wejdzie w życie od 1 września 2026 r. Projekt, który przedstawiła w środę Kinga Gajewska z Koalicji Obywatelskiej, obejmie prawie 5 milionów uczniów, ponad 500 tysięcy nauczycieli i będzie wsparciem dla 8 milionów rodziców — stanowiąc jedną z największych regulacji w polskim systemie edukacji.

Dlaczego rząd proponuje zakaz smartfonów w szkołach?

Rząd przyjął we wtorek pakiet projektów ustaw wzmacniających ochronę młodzieży w internecie, z czego zakaz smartfonów stanowi kluczowy element. Posłanka Gajewska argumentowała, że telefon komórkowy nie jest jedynie “niewinną zabawką”, lecz urządzeniem wpływającym na rozwój mózgu, zdrowie psychiczne i funkcjonowanie uczniów.

Badania naukowe przytaczane podczas debaty sejmowej wskazują na konkretne zagrożenia. Nadmierne korzystanie z ekranów przez najmłodszych zaburza ich rozwój poznawczy, osłabia koncentrację, pogarsza sen i zwiększa ryzyko lęku. Gajewska podkreśliła, że obowiązkiem państwa jest reagowanie na te problemy, a projekt nie zakazuje technologii jako takiej, lecz jedynie ogranicza jej obecność w placówkach edukacyjnych.

Doświadczenia z zagranicy — pozytywne rezultaty

Posłanka wskazała na przykłady z innych krajów, gdzie wprowadzono podobne regulacje. Badania z tych krajów pokazują głęboko pozytywny oddźwięk na takie rozwiązania. Uczniowie w szkołach z zakazem smartfonów osiągają lepsze wyniki w nauce, wykazują wyższy poziom aktywności fizycznej i doświadczają mniej nękania w placówkach edukacyjnych.

Te dane międzynarodowe stanowią solidną podstawę dla argumentacji rządu i komisji sejmowej, że regulacja nie jest eksperymentem, lecz sprawdzonym rozwiązaniem.

Szczegóły projektu ustawy

Projekt ustawy zakazującej korzystania ze smartfonów uczniom w szkołach podstawowych zawiera następujące postanowienia:

Aspekt regulacji	Szczegóły
Zakres	Uczniowie szkół podstawowych
Ograniczenia	Zakaz podczas zajęć dydaktycznych i przerw
Data wejścia w życie	1 września 2026 r.
Wyjątki	Cele zdrowotne, bezpieczeństwo, wykorzystanie w procesie dydaktycznym na decyzję nauczyciela
Liczba objętych uczniów	Prawie 5 milionów
Liczba nauczycieli	Ponad 500 tysięcy

Wyjątki od zakazu

Projekt nie wprowadza bezwzględnego zakazu. Przewidziane są wyjątki dla sytuacji związanych ze zdrowiem i bezpieczeństwem — na przykład gdy dziecko musi skontaktować się z rodzicem w nagłym wypadku. Dodatkowo nauczyciel może zdecydować, że urządzenia będą wykorzystywane w procesie dydaktycznym lub wychowawczo-opiekuńczym, co pozwala na elastyczne podejście do edukacji cyfrowej.

Stanowiska partii politycznych — jednomyślne poparcie

Debata sejmowa ujawniła zaskakującą zgodę między klubami parlamentarnymi. Wszystkie główne siły polityczne wyraziły poparcie dla projektu, choć z różnymi zastrzeżeniami.

Prawo i Sprawiedliwość — reprezentowana przez Mirosławę Stachowiak-Różecką — przypomniała, że podobną propozycję zgłaszał wcześniej Przemysław Czarnek. Posłanka podkreśliła znaczenie autonomii szkół, które do tej pory regulowały takie kwestie samodzielnie. Jednocześnie zaapelowała o wprowadzenie ograniczeń wiekowych dla mediów społecznościowych, wskazując na szerszy problem.

Koalicja Obywatelska — przez Elżbietę Gapińską — potwierdziła, że zakaz używania telefonów w szkołach podstawowych jest decyzją oczekiwaną przez środowisko szkolne.

Polskie Stronnictwo Ludowe — Wiesław Różyński stwierdził, że polska szkoła potrzebuje odgórnych, “stabilnych” regulacji w tej sprawie, co wskazuje na postulat jasnych, niezmieniających się reguł.

Lewica — Dorota Olko wyraziła poparcie dla ustawy, choć podobnie jak PiS wskazała na inne problemy, których sama regulacja smartfonów nie rozwiąże. Zwróciła uwagę na media społecznościowe jako osobny, równie ważny problem.

Konfederacja — Karina Bosak przyznała, że nie ma wątpliwości, iż nadmierne korzystanie ze smartfonów i mediów społecznościowych przez dzieci jest szkodliwe. Apelowała jednak o edukację najmłodszych w tym zakresie, sugerując podejście komplementarne do zakazu.

Centrum — Ewa Szymanowska podkreśliła, że regulacje tego typu są kluczowe dla dbania o rozwój uczniów.

Co to oznacza dla polskiego systemu edukacji?

Jednomyślne poparcie wszystkich klubów parlamentarnych dla projektu sugeruje, że ustawa ma szansę na szybkie przejście przez procedury legislacyjne. Termin wejścia w życie — 1 września 2026 r. — daje szkołom czas na przygotowanie się do wdrożenia nowych regulacji, przeszkolenie nauczycieli i komunikację z rodzicami.

Jednak debata ujawniła, że politycy zdają sobie sprawę z ograniczeń samego zakazu. Wiele głosów wskazywało na konieczność równoczesnego rozwiązania problemu mediów społecznościowych i edukacji cyfrowej. Zakaz smartfonów w szkołach to krok, ale nie całościowe rozwiązanie problemu nadmiernego korzystania przez dzieci z urządzeń elektronicznych.

Projekt wpisuje się w szerszy pakiet ustaw wzmacniających ochronę młodzieży w internecie, który ma ograniczyć nieletnim dostęp do nieodpowiednich treści i przyśpieszyć procedury usuwania treści nielegalnych. To kompleksowe podejście sugeruje, że rząd traktuje cyfrową bezpieczeństwo młodzieży jako priorytet.