Co to jest Lex Szarlatan i co zmienia?

Lex Szarlatan to nowelizacja ustawy o prawach pacjenta, która wzmacnia uprawnienia Rzecznika Praw Pacjenta w walce z pseudomedicyną. Rzecznik będzie mógł nakładać kary do 1 mln zł za praktyki pseudomedyczne, blokować strony internetowe promujące niebezpieczne pseudoterapie i prowadzić publiczny rejestr osób szerzących medyczną dezinformację.

Jakie problemy ma plan NFZ na 2027 rok?

Plan obniża finansowanie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS) o 90 mln zł, a posłowie opozycji ostro go krytykują, wskazując na wzrost wydatków na szpitale przy spadku na ambulatoryjną opiekę. Dodatkowo zmiana w rozliczaniu nadwykonań może spowodować wycofanie się podmiotów z usług publicznych.

Kto to Janusz Krasoń i dlaczego jego powołanie budzi kontrowersje?

Janusz Krasoń to nowy główny inspektor pracy powołany przez marszałka Czarzastego. Kontrowersje wynikają z jego przeszłości w PZPR, braku pozytywnej opinii komisji sejmowej (głosowanie 6:6) oraz tajemniczych okoliczności odwołania poprzednika tuż przed reformą PIP.

Co zmieni się w rehabilitacji dla osób niepełnosprawnych?

Nadwykonania w rehabilitacji leczniczej osób z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności będą rozliczane rocznie zamiast kwartalnie, co może skłonić podmioty publiczne do wycofania się z usług, otwierając miejsce dla prywatnych funduszy zagranicznych.

Sejm zmienił prawo: Lex Szarlatan, NFZ i nowy szef PIP

Q: Dlaczego Czarzasty odwołał szefa Inspekcji Pracy?

Marszałek Czarzasty uzasadnił decyzję potrzebą powołania osoby, wobec której będzie miał pełne zaufanie w związku z wejściem w życie największej od dekad reformy Państwowej Inspekcji Pracy. Jednak komisja sejmowa nie wydała pozytywnej opinii nowemu szefowi Krasoniowi, co wzbudziło kontrowersje.

Sejm uchwalił ustawę Lex Szarlatan wzmacniającą walkę z pseudomedicyną, opiniował plan NFZ na 2027 r. i powołał nowego szefa Inspekcji Pracy.

Sejm uchwalił ustawę Lex Szarlatan, która znacząco wzmacnia narzędzia walki z pseudomedicyną i medyczną dezinformacją w Polsce. Podczas trzydniowego posiedzenia, które zakończyło się w piątek 5 lipca 2024 r., posłowie nie tylko zmienili prawo, ale także dokonali kontrowersyjnej roszady w Państwowej Inspekcji Pracy i opiniowali plan finansowy Narodowego Funduszu Zdrowia na rok 2027.

Lex Szarlatan: nowe narzędzia przeciwko pseudomedicynie

Ustawa o prawach pacjenta przejdzie znaczące wzmocnienie. Rzecznik Praw Pacjenta (RPP) otrzyma prawo do nakładania kar sięgających nawet 1 miliona złotych za stosowanie praktyk pseudomedycznych oraz blokowania stron internetowych promujących niebezpieczne pseudoterapie. Internauci, którzy trafią na takie strony, będą automatycznie przekierowywani na stronę z ostrzeżeniem.

Najważniejszą zmianą jest utworzenie publicznego rejestru osób i firm, które szerzą medyczną dezinformację lub stosują zakazane praktyki. Rejestr będzie dostępny w internecie, co pozwoli pacjentom na sprawdzenie, czy dana osoba lub firma jest zaangażowana w pseudomedycynę.

Co to oznacza dla pacjentów: Nowe przepisy mają na celu ochronę społeczeństwa przed niebezpiecznym wpływem pseudomedycyny, która w ostatnich latach zyskuje na popularności, szczególnie w mediach społecznościowych. Rzecznik Praw Pacjenta będzie dysponować rzeczywistymi narzędziami do interwencji, a nie tylko możliwością wydawania opinii.

Kontrowersyjna zmiana na czele Inspekcji Pracy

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty podjął decyzję o odwołaniu Marcina Staneckiego ze stanowiska głównego inspektora pracy i powołaniu na jego miejsce Janusza Krasonia. Decyzja ta wzbudziła znaczne kontrowersje zarówno wśród posłów, jak i w mediach społecznościowych.

Uzasadnienie marszałka, przedstawione przez Bartosza Machalicę, dyrektora generalnego gabinetu marszałka Sejmu, wskazywało na potrzebę powołania osoby, wobec której marszałek będzie miał pełne zaufanie w związku z wejściem w życie największej od dekad reformy Państwowej Inspekcji Pracy. Stanecki pracował na tym stanowisku przez dwa lata i uchodził za efektywnego kierownika, szczególnie w przygotowywaniu reformy mającej ukrócić pozorne umowy zlecenia.

Głosowania komisji sejmowych

Sejmowa Komisja do spraw kontroli państwowej zagłosowała za odwołaniem Staneckiego (7 za, 1 przeciw, 5 wstrzymało się), ale nie wydała pozytywnej opinii dla Krasonia. Głosowanie w sprawie nowego szefa było wyrównane: 6 posłów zagłosowało za, 6 przeciw, nikt się nie wstrzymał, a trzech nie głosowało, w tym przewodniczący komisji Marek Sawicki z PSL.

Natomiast Rada Ochrony Pracy zaopiniowała pozytywnie oba wnioski marszałka. Warto zauważyć, że Stanecki nie został zaproszony na posiedzenie ROP, które zwołano z tygodniowym wyprzedzeniem zamiast z dwutygodniowym.

Przeszłość Krasonia budzi wątpliwości

Kontrowersje wokół powołania Krasonia wynikają z jego przeszłości w PZPR. Użytkownicy mediów społecznościowych ostro komentowali decyzję marszałka, zwracając uwagę na to, że nowy szef PIP był członkiem komunistycznej partii do samego końca. Krasoń deklarował, że będzie kontynuował dotychczasową strategię i nie zamierza robić “czystek” w instytucji, ale zapewnienia te nie przekonały komisji sejmowej.

Plan finansowy NFZ na 2027 rok: kryzys w opiece ambulatoryjnej

Sejmowa Komisja Zdrowia pozytywnie zaopiniowała projekt planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na rok 2027, ale dyskusja na komisji była gorąca. Posłowie opozycji ostro krytykują plan, wskazując na poważne problemy w finansowaniu ochrony zdrowia.

Główne problemy planu NFZ

Obszar	Zmiana	Kwota
Ambulatoryjna opieka specjalistyczna (AOS)	Obniżka	-90 mln zł (-0,5%)
Lecznictwo szpitalne	Wzrost	Ryczałt
Rehabilitacja	Zmiana rozliczenia	Rocznie zamiast kwartalnie
Programy lekowe	Brak finansowania nowych pacjentów	Sygnały z całego kraju

Bolesław Piecha z PiS nazwał plan “fikcją”, podkreślając, że od dwóch lat nie jest zatwierdzany przez ministra finansów. Janusz Cieszyński z PiS mówił o planie “postawionym na głowie”, wskazując na sprzeczność między obietnicami ministra zdrowia o odwróceniu świadczeń a rzeczywistymi wzrostami wydatków na szpitale przy spadku na ambulatoryjną opiekę.

Kryzys w rehabilitacji

Marcelina Zawisza z Razem zwróciła uwagę na zbliżający się kryzys w rehabilitacji. Zmiana w rozliczaniu nadwykonań rehabilitacji leczniczej osób z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności — z rozliczania kwartalnego na roczne — może spowodować, że podmioty wykonujące usługi rehabilitacyjne będą się wycofywać z sektora publicznego. Na ich miejsce mogą wejść prywatne fundusze zagraniczne, które przejmą świadczenia finansowane z NFZ.

Zawisza otrzymuje szereg pism od podmiotów, które zapowiadają wycofanie się z usług. Problem dotyczy nie tylko rehabilitacji, ale także programów lekowych — szpitale bydgoskie i inne placówki w całym kraju sygnalizują brak pieniędzy na nowe programy lekowe i niekwalifikowanie nowych pacjentów.

Co to oznacza dla pacjentów: Plan NFZ na 2027 r. może spowodować pogorszenie dostępu do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej i rehabilitacji, szczególnie dla osób niepełnosprawnych. Wycofanie się podmiotów publicznych z rynku i przejęcie usług przez prywatne fundusze zagraniczne może prowadzić do wzrostu kosztów dla pacjentów i ograniczenia dostępu do świadczeń.

Inne decyzje Sejmu

Poza ustawą Lex Szarlatan i planem NFZ, Sejm pracował także nad innymi ważnymi przepisami:

Women on Boards — ustawa mająca zwiększyć reprezentację kobiet w zarządach spółek
Zakaz komórek w szkołach — przepisy ograniczające używanie telefonów komórkowych przez uczniów

Wiceminister zdrowia Tomasz Maciejewski zapowiedział również prace nad rozszerzeniem funkcjonowania pełnego systemu monitorowania glikemii i prowadzenia intensywnej insulinoterapii także dla osób powyżej 26. roku życia z cukrzycą typu 1 i 3. Wzrost wydatków na refundację miałby przełożyć się na zmniejszenie powikłań i kosztów ich leczenia.

Podsumowanie: Sejm zmienia prawo, ale kontrowersje pozostają

Trzydniowe posiedzenie Sejmu przyniosło zarówno pozytywne zmiany — jak ustawa Lex Szarlatan wzmacniająca ochronę pacjentów — jak i decyzje budzące wiele pytań. Odwołanie szefa Inspekcji Pracy tuż przed wejściem reformy oraz zatwierdzenie planu NFZ, który krytykują zarówno posłowie opozycji, jak i eksperci, pokazują, że polska polityka zdrowotna pozostaje polem sporów ideologicznych i decyzji podejmowanych w trudnych warunkach budżetowych.