Sejm odrzucił bezwarunkowy dochód podstawowy. 2403 zł dla każdego nie będzie

Sejmowa Komisja do Spraw Petycji jednogłośnie odrzuciła petycję dotyczącą uruchomienia pilotażu bezwarunkowego dochodu podstawowego w Polsce. Decyzja komisji oznacza koniec procedowania tego projektu w parlamencie i brak perspektyw na wprowadzenie świadczenia w wysokości 2403 złotych miesięcznie dla każdego mieszkańca kraju powyżej 3. roku życia.

Czym była petycja dotycząca bezwarunkowego dochodu?

Petycja, która trafiła do Sejmu, proponowała uruchomienie pilotażu nowego systemu świadczeń społecznych. Zgodnie z jej założeniami każda osoba mieszkająca w Polsce po ukończeniu trzeciego roku życia otrzymywałaby co miesiąc świadczenie w wysokości połowy minimalnego wynagrodzenia brutto. Obecnie odpowiada to kwocie 2403 złotych. Kluczową cechą proponowanego rozwiązania była jego powszechność — pieniądze przysługiwałyby wszystkim osobom spełniającym jedynie kryterium wieku i miejsca zamieszkania, niezależnie od dochodów, sytuacji rodzinnej czy aktywności zawodowej.

Ważne jest podkreślenie, że petycja dotyczyła wyłącznie uruchomienia pilotażu, czyli eksperymentu na ograniczoną skalę, a nie automatycznego wprowadzenia nowych przepisów na całą Polskę. Pomimo tego ograniczonego zakresu projekt nie uzyskał poparcia komisji.

Stanowisko Ministerstwa Finansów i koszty programu

Ministerstwo Finansów jesienią 2025 roku poinformowało, że nie prowadzi prac nad wprowadzeniem bezwarunkowego dochodu podstawowego. Resort przeprowadził szczegółowe analizy finansowe, z których wynika, że nawet świadczenie w wysokości 1300 złotych miesięcznie dla dorosłych kosztowałoby budżet państwa około 40 miliardów złotych miesięcznie. Przeliczając na roczną skalę, daje to blisko 480 miliardów złotych rocznie — sumę porównywalną z całorocznym budżetem na edukację w Polsce.

W analizach ministerstwa wskazywano, że sfinansowanie takiego programu mogłoby wymagać znaczących zmian w części obecnych świadczeń społecznych. Wśród programów wymienianych w takich scenariuszach znalazły się między innymi 800 plus, trzynasta i czternasta emerytura oraz część świadczeń z systemu pomocy społecznej. Należy podkreślić, że nie była to jednak propozycja zawarta w samej petycji — stanowiła jedynie jeden z możliwych scenariuszy omawianych przy ocenie kosztów programu.

Porównanie kosztów: bezwarunkowy dochód vs. obecne świadczenia

Scenariusz	Koszt miesięczny	Koszt roczny	Uwagi
Bezwarunkowy dochód 1300 zł (dorośli)	40 mld zł	480 mld zł	Analiza Ministerstwa Finansów
Bezwarunkowy dochód 2403 zł (wszystkie grupy)	~80-100 mld zł (szacunek)	~960-1200 mld zł	Kwota z petycji
800 plus (obecne)	~2,5 mld zł	~30 mld zł	Program wspierający rodziny z dziećmi
Trzynasta i czternasta emerytura	~8-10 mld zł	~96-120 mld zł	Świadczenia dodatkowe dla emerytów

Co to oznacza dla polskich obywateli?

Odrzucenie petycji przez komisję oznacza, że proponowany pilotaż bezwarunkowego dochodu podstawowego nie zostanie zrealizowany na podstawie tej inicjatywy. Nadal obowiązują dotychczasowe zasady wypłaty świadczeń, w tym 800 plus oraz pozostałe programy przewidziane w obowiązującym prawie. Dla milionów Polaków, szczególnie rodzin z dziećmi i emerytów, oznacza to brak zmian w systemie wsparcia społecznego w najbliższym czasie.

Decyzja komisji odzwierciedla głębokie wątpliwości dotyczące finansowej realności wprowadzenia bezwarunkowego dochodu podstawowego w Polsce. Choć koncepcja budzi zainteresowanie ekonomistów i polityków na całym świecie, a zwolennicy przekonują, że mogłaby uprościć skomplikowany system świadczeń, przeciwnicy zwracają uwagę na ogromne koszty finansowania. Dla Polski, z jej obecnym poziomem wydatków budżetowych, wprowadzenie takiego programu wymagałoby radykalnych zmian w polityce fiskalnej.

Debata wokół bezwarunkowego dochodu podstawowego

Bezwarunkowy dochód podstawowy od lat budzi zainteresowanie zarówno w Polsce, jak i na arenie międzynarodowej. Zwolennicy tego rozwiązania argumentują, że mogłoby uprościć system świadczeń, zmniejszyć biurokrację i zapewnić poczucie bezpieczeństwa finansowego wszystkim obywatelom. Podkreślają również potencjalne korzyści dla innowacyjności i przedsiębiorczości, jeśli ludzie mieliby gwarancję podstawowego dochodu.

Jednak przeciwnicy podkreślają, że koszty finansowania takiego programu byłyby prohibicyjne dla większości krajów. W przypadku Polski, gdzie budżet państwa zmaga się już z wieloma wyzwaniami, wprowadzenie bezwarunkowego dochodu w wysokości zaproponowanej przez petycję wymagałoby drastycznych cięć w innych obszarach wydatków publicznych lub znacznego podwyższenia podatków.

Decyzja Sejmowej Komisji do Spraw Petycji zamyka na razie rozdział dotyczący pilotażu bezwarunkowego dochodu podstawowego w Polsce. Pozostaje jednak pytanie, czy debata na ten temat powróci w przyszłości, szczególnie jeśli zmieni się sytuacja gospodarcza kraju lub pojawią się nowe argumenty na rzecz tego rozwiązania.