Świadkowie ujawnią PESEL i numer telefonu. Nowe przepisy rządu

Rząd przyjął nowelizację postępowania karnego, która wymaga od świadków ujawniania dodatkowych danych osobowych, w tym numeru PESEL, numeru telefonu i adresu e-mail. Decyzja Rady Ministrów ma na celu usprawnienie prowadzenia postępowań karnych i lepszą komunikację z uczestnikami procesu sądowego.

Jakie nowe dane będą zbierane od świadków?

Nowelizacja postępowania karnego rozszerza zakres informacji pobieranych od świadków podczas przesłuchania. Oprócz dotychczasowych danych — imienia, nazwiska, wieku i zawodu — świadkowie będą zobowiązani do podania:

• numeru PESEL,
• numeru telefonu,
• adresu poczty elektronicznej.

Osoby wezwane na świadków, które nie posiadają numeru PESEL, będą musiały podać numer dokumentu tożsamości oraz nazwę organu, który go wydał. Przepisy utrzymują również obowiązek informowania sądu o ewentualnych karach za składanie fałszywych zeznań oraz o stosunku świadka do stron postępowania (pokrewieństwo, znajomość).

Dlaczego rząd wprowadza te zmiany?

Przyjęcie nowelizacji ma kilka praktycznych celów. Po pierwsze, rozszerzenie danych kontaktowych (numer telefonu i e-mail) ma ułatwić szybki kontakt ze świadkami w przypadku zmian terminów czynności procesowych lub przekazania ważnych informacji dotyczących sprawy.

Po drugie, numer PESEL umożliwi szybszą i bardziej niezawodną identyfikację świadka w systemach administracyjnych. To z kolei ma przyczynić się do szybszego pozyskiwania dokumentacji niezbędnej w danej sprawie i ogólnie usprawniać przebieg postępowania karnego.

Po trzecie, zmiana jest dostosowaniem do ustawy o e-doręczeniach, która weszła w życie 18 listopada 2020 roku. Nowelizacja przepisów procesowych musi być spójna z wymogami cyfryzacji postępowań sądowych.

Jak będą chronione dane świadków?

Nowe przepisy zakładają lepszą ochronę zbieranych danych osobowych świadków. Rozszerzenie zakresu informacji idzie w parze z wzmocnieniem standardów bezpieczeństwa, co jest szczególnie ważne ze względu na wrażliwy charakter danych takich jak numer PESEL czy adres zamieszkania.

Warto zauważyć, że pobieranie danych od świadków nie jest zjawiskiem nowym — już obecnie sądy zbierają szereg informacji. Nowelizacja jedynie rozszerza ten zakres o elementy niezbędne do efektywnej komunikacji i identyfikacji w dobie cyfryzacji wymiaru sprawiedliwości.

Procedura wdrożenia nowych przepisów

Aby nowelizacja postępowania karnego oraz ustawy o e-doręczeniach mogła wejść w życie, projekt musi przejść przez kolejne etapy legislacyjne:

Etap	Opis
Przyjęcie przez Radę Ministrów	Już dokonane
Przesłanie do Sejmu	Procedura legislacyjna
Głosowanie w Sejmie	Wymagane zatwierdzenie
Głosowanie w Senacie	Wymagane zatwierdzenie
Podpis prezydenta	Ostateczna akceptacja
Publikacja w Dzienniku Ustaw	Punkt wyjścia do liczenia okresu wejścia w życie
Wejście w życie	Po 14 dniach od publikacji

Co to oznacza dla uczestników postępowań karnych?

Nowelizacja ma wymiar praktyczny dla wszystkich zainteresowanych stron. Dla świadków oznacza to konieczność przygotowania dodatkowych danych przy wezwaniu do sądu, ale jednocześnie szybszą komunikację i mniej zamieszania związanego z błędną identyfikacją czy utratą kontaktu.

Dla sądów i organów ścigania zmiana powinna przynieść znaczne ułatwienia w zarządzaniu sprawami — szybsza identyfikacja, lepszy dostęp do dokumentacji, mniej opóźnień spowodowanych niemożliwością skontaktowania się ze świadkami. W erze cyfryzacji wymiaru sprawiedliwości to logiczny krok.

Dla ogółu społeczeństwa reforma może przełożyć się na szybsze i bardziej efektywne postępowania karne, co jest w interesie zarówno osób podejrzanych, jak i pokrzywdzonych. Sprawniejsze procesy to również mniejsze obciążenie dla sądów i lepsze wykorzystanie zasobów wymiaru sprawiedliwości.

Nowelizacja jest przykładem ewolucji procedur sądowych w kierunku nowoczesności i efektywności, choć jednocześnie rodzi pytania o ochronę prywatności i bezpieczeństwo danych osobowych w systemach publicznych.