Sejm jednogłośnie uczcił ofiary zbrodni wołyńskiej. Uchwała przyjęta

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej jednogłośnie poparł uchwałę uczczenia pamięci ofiar ludobójstwa dokonanego przez nacjonalistów ukraińskich na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej. Za dokumentem głosowało 444 posłów, a jego przyjęcie zaznaczył wzruszający moment wstania się całej izby i oklasków na sali plenarnej.

Zbrodnia wołyńska w 83. rocznicę apogeum

Uchwała została podjęta w 83. rocznicę apogeum zbrodni wołyńskiej — ludobójstwa, które miało miejsce podczas II wojny światowej i w jej bezpośrednio po niej. Parlament podkreślił, że większość ofiar stanowili bezbronni mieszkańcy wsi i miast — cywile mordowani w okrutny sposób przez oprawców z OUN-UPA (Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów i Ukraińskiej Armii Powstańczej), SS-Galizien i innych formacji nacjonalistycznych uczestniczących w zbrodniach.

Poseł-sprawozdawca Tadeusz Samborski z PSL zwrócił uwagę na fakt, że uchwała składa hołd nie tylko ofiarom, ale także tym, którzy ich bronili. W dokumencie wyraźnie zaznaczono szacunek dla żołnierzy Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich oraz członków spontanicznie organizowanych grup samoobrony, którzy stawiali opór zbrodniom.

Uznanie dla Ukraińców ratujących Polaków

Ważnym elementem uchwały jest wyraźnie zaznaczony szacunek i wdzięczność dla tych wszystkich szlachetnych i sprawiedliwych Ukraińców, którzy z narażeniem życia pomagali polskim sąsiadom. Sejm podkreślił, że wśród narodu ukraińskiego byli ci, którzy stracili życie, niosąc pomoc okrutnie mordowanym obywatelom Rzeczypospolitej. Ten element uchwały jest kluczowy dla zrozumienia stanowiska parlamentu — nie potępia on całego narodu ukraińskiego, lecz konkretne formacje nacjonalistyczne odpowiadające za zbrodnie.

Proces ekshumacji i godnego pochówku

Uchwała zwraca szczególną uwagę na znaczenie rozpoczętego procesu poszukiwań, ekshumacji i godnego pochówku ofiar zbrodni wołyńskiej. Sejm wymienił konkretne miejsca, gdzie prowadzone są te prace: Puźniki, Ugły, Ostrówki, Wolę Ostrowiecką i Hutę Pieniącką. Parlament podkreślił, że prawo do godnej pamięci o ofiarach przysługuje ich rodzinom i stanowi element zbiorowej pamięci polskiego narodu.

W uchwale zaznaczono także, że prace ekshumacyjne mają charakter uniwersalny i humanitarny, niezależny od uwarunkowań politycznych. Sejm wyraził wdzięczność dla tych, którzy prowadzą te prace w trudnych warunkach wojennych, kierując się szlachetnym patriotyzmem i zobowiązaniem do zachowania pamięci.

Strażnicy pamięci i edukacja historyczna

Izba wyraziła uznanie dla “strażników pamięci o ofiarach ludobójstwa” — działaczy społecznych, członków stowarzyszeń kresowych, organizatorów uroczystości rocznicowych, pracowników mediów, artystów oraz naukowców i badaczy zajmujących się tą problematyką. To uznanie pokazuje, że parlament dostrzega rolę społeczeństwa obywatelskiego w upamiętnianiu historii.

Sejm zaapelował, aby Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa (11 lipca), ustanowiony w 2016 roku, stanowił sposobność do podejmowania działań edukacyjnych dotyczących zbrodni wołyńskiej skierowanych do młodego pokolenia. Parlament wezwał uczestników życia publicznego, autorów prac historycznych i publicystów do nieulegania pokusie relatywizowania zbrodni i zakłamywania historii.

Potępienie relatywizacji i fałszowania historii

Jednym z kluczowych przesłań uchwały jest stanowcze potępienie wszelkich prób relatywizacji prawdy o zbrodni wołyńskiej. Sejm podkreślił, że obowiązek potępiania zbrodni wojennych ciąży na wszystkich i ma charakter uniwersalny. W tym kontekście posłowie przypomnieli słowa św. Jana Pawła II z pielgrzymki do Ukrainy w 2001 roku, wzywające do przebaczenia, pojednania oraz budowania przyszłości opartej na wzajemnym szacunku, współpracy i solidarności.

Warto odnotować, że Sejm odrzucił siedem wniosków mniejszości, które zawierały postulaty bardziej ostrych sformułowań krytykujących działania władz Ukrainy. Zamiast tego parlament wybrał podejście bardziej uniwersalne — podkreślające znaczenie prawdy historycznej jako podstawy pojednania i przyszłych relacji polsko-ukraińskich.

Co to oznacza dla relacji polsko-ukraińskich

Uchwała parlamentu stanowi wyraz głębokich uczuć Polaków wobec zbrodni wołyńskiej, ale jednocześnie potwierdza “niezłomną wolę godnego i przyjacielskiego współżycia z narodem ukraińskim”. Sejm jasno stwierdził, że podstawą takich relacji powinna być prawda o historii, a nie jej negacja czy relatywizacja.

To stanowisko jest istotne w kontekście obecnych wyzwań geopolitycznych. Parlament wskazuje, że pojednanie między narodami jest możliwe, ale wymaga oczyszczenia pamięci historycznej i gotowości do stawiania wyżej tego, co łączy, a nie tego, co dzieli. Jednogłośna decyzja 444 posłów pokazuje, że kwestia pamięci o ofiarach zbrodni wołyńskiej jest jedną z tych spraw, w której polskie społeczeństwo reprezentowane przez parlament jest całkowicie zjednoczone.

W sobotę 11 lipca 2026 roku przypadła 83. rocznica zbrodni wołyńskiej, a jednocześnie Narodowy Dzień Pamięci o Polakach — Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA. Uchwała przyjęta przez Sejm stanowi wyraz szacunku dla wszystkich ofiar i zobowiązania do upamiętniania ich w przyszłości.