Sejm odrzucił weto prezydenta. Cztery ustawy na celowniku

Sejm stanął przed wyzwaniem przeforsowania ustawy o związkach partnerskich pomimo sprzeciwu głowy państwa. Parlament nie zdołał jednak zebrać wystarczającej liczby głosów, by odrzucić weto prezydenta Karola Nawrockiego do projektu dotyczącego statusu osoby najbliższej.

Związki partnerskie: weto prezydenta nie przełamane

Podczas głosowania nad ustawą regulującą związki partnerskie parlamentarzyści oddali 232 głosy poparcia dla przeforsowania projektu. Przepisy wymagały jednak trzech piątych większości, czyli co najmniej 259 głosów. Różnica 27 głosów pokazuje, jak blisko było przełamania prezydenckiego sprzeciwu.

Projekt miał być przełomowy dla Polski — pierwszą w kraju ustawą normalizującą status par jednopłciowych. Regulacje dotyczą kwestii takich jak prawo do dziedziczenia, dostępu do informacji medycznej czy możliwości wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego.

Społeczna akceptacja dla takich rozwiązań jest znacznie wyższa niż poparcie w Sejmie. Badanie przeprowadzone przez organizację Miłość Nie Wyklucza wykazało, że 54 procent respondentów popiera legalizację małżeństw dla par tej samej płci. Sondaż SW Research wskazuje jeszcze wyraźniejszą dysproporcję: przepisy mają trzy razy więcej zwolenników niż przeciwników wśród badanych.

Paweł Szefernaker, minister prezydencki, podczas obrad Sejmu podkreślał rolę środowisk LGBT w pracach nad projektem ustawy. Nawrocki natomiast skierował pierwowzór przepisów do Trybunału Konstytucyjnego jeszcze w lipcu.

Podatek od nadzwyczajnych zysków: druga próba się powiodła

Sejm ponownie uchwalił ustawę o podatku od nadzwyczajnych zysków (windfall tax), tym razem z powodzeniem. Przepisy będą obowiązywać w okresie od 1 marca 2026 do 31 marca 2027.

Szacunkowe wpływy budżetowe z tego rozwiązania wynoszą około 4 miliardów złotych. Podatek ma dotyczyć wybranych sektorów gospodarki, które osiągnęły nadzwyczajne zyski. Nawrocki wcześniej skierował pierwowzór ustawy do kontroli konstytucyjnej, jednak parlament zdecydował się na ponowne uchwalenie przepisów.

Asystencja dla niepełnosprawnych: rozbudowana sieć wsparcia

Sejm przyjął również ustawę o asystencji osobistej dla osób z niepełnosprawnościami, która wejdzie w życie w 2028 roku. Przepisy przewidują stopniowe rozszerzanie dostępu do wsparcia.

Element	Parametry
Początkowy zakres wiekowy	18–65 lat
Wymóg punktowy	Co najmniej 80 punktów w skali potrzeby wsparcia
Wymiar asystencji dla dorosłych	20–240 godzin miesięcznie
Wymiar asystencji dla dzieci	20–80 godzin miesięcznie
Rozszerzenie od 2030 r.	Młodzież od 13. roku życia
Szacunkowy zasięg	Ok. 100 tysięcy osób

Przepisy stanowią znaczący krok w kierunku wzmocnienia niezależności osób z niepełnosprawnościami. Asystent osobisty może wspierać w czynnościach dnia codziennego, edukacji, pracy czy uczestnictwie w życiu społecznym. Rozszerzenie dostępu na młodzież od 2030 roku oznacza, że system będzie obejmować osoby na wcześniejszych etapach edukacji i rozwoju.

Co to oznacza dla osób z niepełnosprawnościami

Nowe przepisy mogą zmienić codzienne życie około 100 tysięcy osób. Dostęp do asystencji w wymiarze 20–240 godzin miesięcznie (dla dorosłych) daje możliwość pracy, edukacji lub aktywności społecznej, które bez wsparcia byłyby niemożliwe. System punktowy (80 punktów w skali potrzeby) oznacza, że wsparcie będzie przydzielane na podstawie obiektywnej oceny, a nie uznaniowości urzędnika.

Dla rodziców dzieci z niepełnosprawnościami kluczowe będzie rozszerzenie dostępu od 2030 roku. Asystencja dla młodzieży od 13. roku życia pozwoli na wcześniejszą integrację szkolną i społeczną, zamiast czekania do osiągnięcia pełnoletności.

Zmiany w Prezydium Sejmu

W strukturze parlamentu doszło do przesunięć personalnych. Marcin Horała, kandydat wspierany przez byłego premiera Mateusza Morawieckiego i środowisko Rozwój Plus, został wybrany na stanowisko wicemarszałka Sejmu. Pozycja ta pozostawała nieobsadzona od 2023 roku.

Jednocześnie Szymon Hołownia, reprezentujący Polski 2050, zastąpił Pawła Śliza na stanowisku wicemarszałka. Te zmiany odzwierciedlają przesunięcia sił politycznych w parlamencie i mogą wpłynąć na sposób prowadzenia obrad.

Projekt ustawy antyalkoholowej zniknął z porządku obrad

Z porządku obrad Sejmu zniknął projekt ustawy antyalkoholowej, która miała wprowadzić nowe regulacje dotyczące sprzedaży i promocji alkoholu. Brak informacji o przyczynie wycofania sugeruje, że projekt napotkał znaczące opory polityczne lub wymaga dalszych prac legislacyjnych.

Jednocześnie Sejm uchwalił ustawę znoszącą całkowity zakaz reklamowania aptek. Przepisy będą dopuszczać promocję placówek farmaceutycznych, co stanowi zmianę w stosunku do dotychczasowego stanu prawnego.

Znaczenie dla polityki społecznej

Cztery ustawy odzwierciedlają różne priorytety parlamentu: od praw mniejszości (związki partnerskie), przez politykę fiskalną (windfall tax), po wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami. Fakt, że społeczeństwo polskie wyraźnie popiera przepisy o związkach partnerskich (54 procent poparcia), a Sejm nie zdołał ich przeforsować, wskazuje na rozejście się poglądów parlamentarzystów z preferencjami wyborców w tej kwestii.

Ustawa o asystencji pokazuje, że rozbudowa systemu wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami znajduje szeroką akceptację polityczną. Przepisy będą wdrażane stopniowo, co daje czas na przygotowanie infrastruktury i szkolenia asystentów.