TK: spór o kierownictwo i zaległe sprawy w Trybunale

Trybunał Konstytucyjny znalazł się w centrum sporu o to, kto faktycznie kieruje instytucją, a jednocześnie ujawnił skalę zaległości orzeczniczych. Anna Korwin-Piotrowska ogłosiła w nagraniu opublikowanym na stronie TK, że przejmuje kierownictwo jako najstarsza stażem sędzia. Wcześniej w piątek zarządzeniem zawieszono w czynnościach prezesa Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego.

Kto kieruje Trybunałem Konstytucyjnym?

Spór dotyczy tego, czy po zawieszeniu prezesa i wiceprezesa obowiązki przejmuje sędzia o najdłuższym stażu, jak twierdzi Anna Korwin-Piotrowska. Równolegle pięcioro sędziów, którzy nie złożyło ślubowania przed prezydentem, nie zostało dopuszczonych przez prezesa do orzekania. Zgromadzenie sędziów TK zwołano na wtorek na godz. 15.30, a jego agenda obejmuje projekt budżetu Trybunału na 2027 r.

Dla odbiorcy kluczowe jest to, że rozstrzygnięcie kompetencji wpływa bezpośrednio na to, kto może podpisywać decyzje i wyznaczać składy orzekające.

Ograniczenie wejścia do budynku

Policja zdecydowała o czasowym ograniczeniu wejścia do TK od strony Al. Szucha, powołując się na względy bezpieczeństwa. To kolejny element sytuacji, który pokazuje, jak napięta jest atmosfera wokół instytucji.

Ile spraw czeka w Trybunale na rozpatrzenie?

Rzeczniczka TK Weronika Ścibor opublikowała w poniedziałek na platformie X statystyki za lata 2014–2026. Z przedstawionych danych wynika, że liczba zaległości jest wysoka: 1171 spraw, z czego ponad 700 nie ma nadanego biegu według audytu wstępnego. Osobno zaległych jest prawie 350 skarg konstytucyjnych.

Wskaźnik	Wartość
Sprawy zaległe ogółem	1171
Sprawy bez biegu (audyt wstępny)	ponad 700
Zaległe skargi konstytucyjne	prawie 350
Orzeczenia TK w zeszłym roku	141 (najwięcej od 10 lat)
Nieopublikowane orzeczenia w dziennikach urzędowych	85

Warto zauważyć, że rok z największą liczbą orzeczeń od dekady nie oznacza likwidacji kolejki. Przy tak dużym backlogu tempo pracy wydaje się nadal niewystarczające wobec napływu spraw.

Dlaczego część orzeczeń nie trafia do dzienników urzędowych?

Według danych przekazanych przez RCL 85 orzeczeń TK nie zostało opublikowanych w dziennikach urzędowych. Chodzi o rozstrzygnięcia dotyczące m.in. emerytów, ulgi meldunkowej, świadczeń pielęgnacyjnych oraz wynagrodzeń właścicieli gruntów. W praktyce oznacza to, że wyrok, który już zapadł, nie wchodzi w życie w sposób oczywisty dla obywateli i urzędów, bo brakuje jego formalnej publikacji.

Skład Trybunału

TK działa w niepełnym składzie od ponad dwóch lat. Kwestia ślubowań i dopuszczenia do orzekania pięciu sędziów staje się więc nie tylko sporem personalnym, ale również czynnikiem wpływającym na zdolność instytucji do wydawania rozstrzygnięć.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli masz sprawę przed Trybunałem, czekasz na skargę konstytucyjną albo na publikację wyroku, na razie licz się z dłuższym czasem oczekiwania. Dane pokazują, że zaległości są duże, a niepełny skład i spór o kierownictwo mogą opóźnić kolejne decyzje. Warto śledzić komunikaty samego Trybunału i dzienniki urzędowe, bo to tam pojawiają się oficjalne publikacje orzeczeń. Najbliższym punktem zwrotnym będzie wtorkowe zgromadzenie sędziów i jego decyzje dotyczące budżetu na 2027 r.