Projekt PSL o Trybunale Konstytucyjnym: nowy skład i reakcje klubów

Projekt PSL zmiany konstytucji dotyczący Trybunału Konstytucyjnego zakłada wygaszenie kadencji obecnych sędziów i powołanie nowego składu liczącego 15 osób. Pomysł szybko wywołał reakcje klubów Sejmu, z których jedne zapowiedziały współpracę, a inne wprost go odrzucają.

Jak miałby wyglądać nowy Trybunał Konstytucyjny?

Propozycja Polskiego Stronnictwa Ludowego przewiduje skład złożony z 15 sędziów. Wybierałoby ich Zgromadzenie Narodowe większością trzech piątych głosów. Kadencje nowych sędziów zostałyby rozłożone w czasie: po pięciu osób na 3, 6 i 9 lat, dzięki czemu skład Trybunału nie wymieniałby się w jednym momencie.

Kandydatury do Trybunału składałby marszałek Sejmu, ale wyłącznie za zgodą prezydenta.

Element projektu	Parametr
Liczba sędziów	15
Próg wyboru przez Zgromadzenie Narodowe	3/5 głosów
Kadencje sędziów	po 5 osób na 3, 6 i 9 lat
Zgłaszanie kandydatur	marszałek Sejmu, za zgodą prezydenta
Wygaszenie kadencji	obecnych sędziów TK

Jakie progi trzeba przejść, by zmienić konstytucję?

Samo złożenie projektu wymaga poparcia co najmniej 92 posłów. Zmiana konstytucji wymaga 2/3 głosów w Sejmie oraz bezwzględnej większości w Senacie. Inicjatywę mogą zgłosić prezydent, Senat albo co najmniej 1/5 posłów.

Senat ma 60 dni na rozpatrzenie nowelizacji. Może ją przyjąć bez poprawek.

Etap	Wymagany próg
Podpisy pod projektem	co najmniej 92 posłów
Zmiana konstytucji w Sejmie	2/3 głosów
Zmiana konstytucji w Senacie	bezwzględna większość
Uchwała ZN o trwałej niezdolności TK	3/5 ustawowej liczby członków, czyli co najmniej 336 osób
Rozpatrzenie nowelizacji przez Senat	60 dni, bez poprawek

Czy Zgromadzenie Narodowe może uznać Trybunał za niezdolny do działania?

PSL wskazuje na inną możliwość: Zgromadzenie Narodowe mogłoby uznać trwałą niezdolność Trybunału, działając na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa. Taka uchwała wymagałaby poparcia co najmniej 336 członków ZN, czyli trzech piątych ustawowej liczby członków tego zgromadzenia.

Jak kluby Sejmu reagują na zespół „odnowy TK”?

Ludowcy powołali w piątek zespół parlamentarny „odnowy TK”. W jego składzie znaleźli się przedstawiciele kilku ugrupowań. Z Konfederacji są w nim Grzegorz Płaczek i Michał Wawer. Z Rozwoju Plus Krzysztof Szczucki i Paweł Jabłoński. Z Polski 2050 minister cyfryzacji Michał Gramatyka.

Stanowiska klubów są jednak mocno zróżnicowane:

• Razem odpowiedziało pozytywnie na zaproszenie PSL, ale przedstawiło własną propozycję, zakładającą wygaszenie kadencji wszystkich sędziów.
• Klub KO nie planuje udziału w pracach zespołu, jak przekazał Konwiński.
• Lewica sprzeciwia się propozycji PSL. Anna-Maria Żukowska, szefowa klubu Lewicy, jak podaje RMF24, powiedziała: „Nie weźmiemy udziału w rozwalaniu konstytucji, bo do tego to zmierza”.
• PiS złożyło własny wniosek o powołanie zespołu zajmującego się wydarzeniami w Trybunale, jak przekazał Czarnek.
• Mateusz Morawiecki zaapelował o poparcie dwóch wniosków dotyczących resetu TK.
• Rozwój Plus przygotował wniosek o wotum nieufności wobec rządu.

Kosiniak-Kamysz wskazał, że inicjatywa PSL ma poparcie 47 posłów, łącznie z własnym klubem. Spotkanie Kosiniaka-Kamysza z Mentzenem w czwartek pokazało, że rozmowy między ugrupowaniami wykraczają poza samą kwestię Trybunału.

Co to oznacza dla czytelnika?

Liczby w projekcie pokazują, że droga do zmiany składu Trybunału jest długa i wymaga szerokiego porozumienia. Pierwszym sprawdzianem będzie zebranie co najmniej 92 podpisów pod projektem. Następnie 2/3 głosów w Sejmie i bezwzględna większość w Senacie. Deklaracje 47 posłów, choć istotne politycznie, nie wystarczają do przegłosowania zmiany konstytucji. Warto śledzić, czy kluby z listy zespołu przejdą od deklaracji do konkretnych głosowań.