Sejm 18 czerwca: windfall tax, ZUS dla artystów i antymobbingowa

Sejm 18 czerwca 2026 roku pracuje nad czterema istotnymi projektami ustaw, które będą miały wpływ na przedsiębiorców paliwowych, artystów, pracowników oraz pacjentów onkologicznych.

Windfall tax na paliwa: 4 miliardów złotych dla programu Ceny Paliwa Niżej

Głównym tematem posiedzenia jest podatek od nadzwyczajnych zysków z tytułu wytwarzania i obrotu paliw ciekłych, zwany windfall tax. Sejm kontynuuje prace nad projektem, który ma wygenerować 4 miliardów złotych na finansowanie działań osłonowych na rynku paliw, w szczególności programu “Ceny Paliwa Niżej” (CPN) obowiązującego od końca marca 2026 roku.

Stawka podatku wynosi 60 procent — jest to obniżka wobec pierwotnie zakładanej stawki 75 procent. Podatnikami będą przedsiębiorcy, którzy między 1 marca 2026 r. a 31 grudnia 2026 r. będą producentami lub sprzedawcami paliw ciekłych. Opodatkowaniu podlegać będzie nadwyżka przychodów ponad 20 procent wzrostu w stosunku do roku referencyjnego (roku obrachunkowego zakończonego przed 1 marca 2026 r.).

Parametr	Wartość
Stawka podatku	60%
Pierwotnie planowana stawka	75%
Szacunkowe wpływy	4 mld zł
Okres opodatkowania	1 marca – 31 grudnia 2026 r.
Próg wzrostu przychodów	20%

Co to oznacza? Obniżka stawki z 75 do 60 procent to ustępstwo rządu wobec lobbingu branży paliwowej, jednak wciąż znaczący instrument fiskalny. Ministerstwo Finansów liczy, że podatek przyniesie 4 miliardy złotych, które trafią bezpośrednio do konsumentów poprzez program stabilizacji cen paliw. Drugie czytanie projektu zaplanowane jest na czwartek.

ZUS dla artystów: dopłaty do składek i świadczenia socjalne

Sejm przeprowadzi pierwsze czytanie projektu ustawy o zabezpieczeniu socjalnym osób wykonujących zawód artystyczny. To przełomowa inicjatywa, która włącza twórców do systemu ubezpieczeń społecznych w sposób adekwatny do specyfiki ich pracy.

Projekt zakłada, że artysta z niewielkim dochodem otrzyma:

• dopłaty do składek ZUS — wsparcie finansowe dla osób o niskich zarobkach
• dostęp do świadczeń chorobowych — ochrona zdrowotna w przypadku choroby
• urlopy macierzyńskie — równouprawnienie z pracownikami zatrudnionymi na umowę o pracę
• pomoc przy zmianie zawodu — wsparcie w przejściu zawodowym

Głównymi beneficjentami przepisów będą artyści o najniższych i nieregularnych dochodach, których sytuacja finansowa jest szczególnie niestabilna. Projekt ma przede wszystkim charakter socjalny i stanowi uznanie roli artystów w społeczeństwie.

Co to oznacza? Po raz pierwszy polski system ubezpieczeń społecznych będzie uwzględniać specyficzne potrzeby twórców — nieregularność dochodów, brak umowy o pracę, brak stałego pracodawcy. To może zachęcić artystów do formalizacji swojej działalności i wyjścia z szarej strefy.

Ustawa antymobbingowa: ochrona pracowników i zadośćuczynienia

W piątek rano Sejm będzie głosować nad projektem nowelizacji Kodeksu pracy i Kodeksu postępowania cywilnego, zwanym ustawą antymobbingową. Projekt przygotowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej definiuje mobbing jako zachowania mające charakter nawracający, powtarzający się lub stały, pochodzące od przełożonego, współpracownika, podwładnego, pojedynczej osoby lub grupy.

Ważnym elementem projektu jest rozszerzenie definicji mobbingu — obejmuje on zachowania:

• fizyczne — agresja, przemoc
• werbalne — wyzwiska, groźby, poniżające komentarze
• pozawerbalne — gesty, miny, izolacja społeczna

Projekt uniezależnia uznanie za mobbing od intencjonalności sprawcy lub od konkretnego skutku. Za mobbing będzie się też uznawać nakazywanie lub zachęcanie do takich zachowań.

Pracownik, który doznał mobbingu, otrzyma prawo do ubiegania się u pracodawcy o zadośćuczynienie w wysokości nie niższej niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę. Może również dochodzić odszkodowania. Pracodawca, który wypłaci zadośćuczynienie lub odszkodowanie, będzie miał prawo dochodzić od sprawcy wyrównania poniesionej szkody.

Co to oznacza? To pierwsza w Polsce kompleksowa definicja mobbingu w ustawie. Pracownicy zyskają konkretne narzędzia prawne do walki z prześladowaniem w pracy, a pracodawcy będą mieć motywację do wdrażania polityk przeciwmobbingowych. Sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia to znaczące zadośćuczynienie — w 2026 roku może to być kwota kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Krajowa Sieć Onkologiczna: elektroniczna karta pacjenta

Sejm przeprowadzi drugie czytanie projektu nowelizacji ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej. Nowe przepisy zakładają:

• wprowadzenie elektronicznej karty diagnostyki i leczenia onkologicznego — zintegrowany system informacji o pacjencie
• uproszczenie obowiązków administracyjnych szpitali — zmniejszenie biurokracji
• doprecyzowanie roli koordynatora opieki onkologicznej — jasne zakresy odpowiedzialności
• definicję ciągłości opieki onkologicznej — gwarancja spójnego leczenia
• wzmocnienie roli NFZ — Narodowy Fundusz Zdrowia będzie odpowiedzialny za monitorowanie jakości opieki

Co to oznacza? Pacjenci onkologiczni zyskają lepszą koordynację leczenia, a szpitale będą mogły skupić się na opiece zamiast na papierowej biurokracji. Elektroniczna karta pacjenta ułatwi wymianę informacji między placówkami i zapewni ciągłość terapii.

Wybór nowego sędziego Trybunału Konstytucyjnego

W czwartek lub piątek Sejm będzie głosować nad wyborem nowego sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Stanowisko to uzupełni wakaty po sędzim Andrzeju Zielonackim, którego kadencja upływa 28 czerwca 2026 roku. Kandydatem zgłoszonym przez posłów koalicji rządowej (Koalicja Obywatelska, PSL, Lewica i Centrum) jest Sławomir Patyrz, konstytucjonalista z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiego w Lublinie.

Trzydniowe posiedzenie Sejmu pokazuje skalę prac legislacyjnych — od podatków i finansów publicznych, przez ochronę pracy i artystów, po zmiany w systemie opieki zdrowotnej. Każdy z tych projektów ma potencjał, by zmienić codzienność Polaków.