Ustawa o reklamie politycznej. Sejm zajmie się projektem z Senatu

Senat skierował do Sejmu projekt ustawy o odpowiedzialności za naruszenia obowiązków w sprawach reklamy politycznej, która wdraża rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady Europejskiej z 2024 roku do polskiego systemu prawnego. Przepisy mają regulować zasady gromadzenia, zatrzymywania, ujawniania i publikowania informacji związanych ze świadczeniem usług reklamy politycznej na rynku wewnętrznym.

Jak rozporządzenie unijne definiuje reklamę polityczną?

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego z 2024 roku wyraźnie rozgranicza reklamę polityczną od treści redakcyjnych i opinii politycznych. Za reklamę polityczną nie uznaje się opinii politycznych ani innych treści redakcyjnych, niezależnie od środka przekazu, w jakim zostały wyrażone. Takie treści podlegają standardowej odpowiedzialności redakcyjnej. Wyjątkiem jest sytuacja, w której przewidziano opłatę lub inne wynagrodzenie za przygotowanie czy rozpowszechnianie tych treści przez osoby trzecie.

To rozróżnienie jest kluczowe dla mediów i platform internetowych, ponieważ oznacza, że zwykłe artykuły o polityce, komentarze redakcyjne czy wypowiedzi polityków nie będą traktowane jako reklama polityczna, o ile nie będą za nie pobierane opłaty.

Cztery organy nadzorujące reklamę polityczną

Senacki projekt przyznaje decydującą rolę czterem instytucjom:

Organ nadzorczy	Zakres odpowiedzialności
Państwowa Komisja Wyborcza (PKW)	Rola decydująca, koordynacja pozostałych organów, inicjowanie postępowań
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE)	Nadzór nad przedsiębiorcami komunikacji elektronicznej
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (KRRiT)	Nadzór nad dostawcami usług medialnych i platformami wideo
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK)	Ochrona konkurencji i praw konsumentów w kontekście reklamy politycznej

Każdy z tych organów będzie zobowiązany do informowania Państwowej Komisji Wyborczej o wszczęciu postępowania w sprawie naruszenia unijnego rozporządzenia oraz o podjętych decyzjach. Organy będą mogły wszczynać postępowania z urzędu po powzięciu wiadomości o możliwości naruszenia przepisów, na wniosek innych podmiotów, a także na inicjatywę samej PKW.

Kto będzie odpowiadać za naruszenia?

Projekt ustawy wskazuje, że administracyjnym karom pieniężnym podlegać będą:

• dostawcy usług reklamy politycznej,
• wydawcy (w tym platformy udostępniające treści),
• duże wyszukiwarki,
• sponsorzy reklam politycznych.

Taki katalog podmiotów odpowiedzialnych jest szeroki i obejmuje praktycznie wszystkie podmioty zaangażowane w tworzenie, rozpowszechnianie i finansowanie reklamy politycznej. Oznacza to, że odpowiedzialność nie będzie spoczywać wyłącznie na bezpośrednich twórcach treści, ale także na platformach, które je udostępniają, oraz na podmiotach, które je finansują.

Co to oznacza dla mediów i platform internetowych?

Nowa regulacja wprowadza kompleksowy system nadzoru nad reklamą polityczną w Polsce, dostosowany do standardów unijnych. Dla mediów tradycyjnych i platform internetowych oznacza to konieczność jasnego oznaczania treści, za które pobierane są opłaty, oraz wdrożenia procedur weryfikacji źródeł finansowania reklam politycznych.

Różnica między zwykłą treścią redakcyjną a reklamą polityczną będzie kluczowa dla określenia zakresu odpowiedzialności. Media będą mogły publikować artykuły i komentarze polityczne bez dodatkowych obowiązków, pod warunkiem że nie pobierają za to opłat od podmiotów politycznych. Natomiast każda reklama polityczna, za którą pobierana jest opłata, będzie podlegać ścisłemu nadzorowi czterech wymienionych organów.

Sejm będzie teraz rozpatrywać projekt ustawy w ramach swojego porządku obrad. Przyjęcie ustawy oznaczałoby pełne wdrożenie rozporządzenia unijnego do polskiego systemu prawnego i utworzenie mechanizmów egzekwowania przepisów na poziomie krajowym. Przepisy będą miały szczególne znaczenie w okresach przedwyborczych, kiedy reklama polityczna odgrywa istotną rolę w komunikacji politycznej.