Jak wziąć udział w konsultacjach społecznych Sejmu?

Na stronie sejm.gov.pl w sekcji konsultacji społecznych można znaleźć listę wszystkich projektów ustaw w trakcie konsultacji. Każdy projekt ma teraz osobną kartę z dedykowanym URL-em. Po kliknięciu w tytuł projektu trafiasz na jego podstronę, gdzie znajduje się link do ankiety konsultacyjnej.

Jakie były główne problemy starego systemu konsultacji Sejmu?

Wszystkie projekty były zagregowane na jednej podstronie, co powodowało błędy nawigacyjne. Użytkownicy wybierali niewłaściwy link z listy i wypełniali opinię do złego projektu. Brakowało również możliwości generowania bezpośrednich linków do konkretnych projektów, co utrudniało ich promowanie.

Kto zaproponował zmianę systemu konsultacji?

Klub Jagielloński, think tank zajmujący się reformą instytucji publicznych, opublikował raport z monitoringu pierwszego roku konsultacji społecznych i zaproponował konkretne ulepszenia. Kancelaria Sejmu wdrożyła najważniejszą z tych rekomendacji.

Czy zmiana systemu wpłynie na liczbę uczestników konsultacji?

Według Klubu Jagiellońskiego nowe rozwiązanie powinno zwiększyć popularność systemu poprzez ułatwienie nawigacji dla mniej wprawionych użytkowników oraz redukcję błędów. Indywidualne URL-e ułatwiają również promowanie konkretnych projektów w mediach społecznościowych i organizacjach pozarządowych.

Jakie inne zmiany wprowadzono w systemie konsultacji?

Oprócz indywidualnych URL-ów Sejm zmienił kolejność wyświetlania projektów – najpierw pojawiają się te z najkrótszym czasem na opinię. Dodano również odliczanie pozostałego czasu w godzinach i minutach, co zwiększa przejrzystość systemu.

Sejm modernizuje konsultacje społeczne. Nowe linki dla projektów ustaw

Kancelaria Sejmu wdrożyła rekomendację Klubu Jagiellońskiego: każdy projekt ustawy w konsultacjach ma teraz osobny URL.

Sejm wdrożył zmianę systemu konsultacji społecznych, która daje każdemu projektowi ustawy indywidualny adres URL – to rozwiązanie eliminuje błędy nawigacyjne i ułatwia promowanie udziału obywateli w legislacji. Zmiana, którą Kancelaria Sejmu wprowadzała w lipcu przed parlamentarnymi wakacjami, jest wdrożeniem rekomendacji Klubu Jagiellońskiego z raportu monitorującego pierwszy rok funkcjonowania konsultacji społecznych w parlamencie.

Jaki był główny problem starego systemu?

Do tej pory wszystkie projekty ustaw w trakcie konsultacji były zagregowane na jednej podstronie. W szczytowych momentach dostępnych było tam nawet kilkadziesiąt projektów jednocześnie, co prowadziło do błędów użytkowników. Osoby wypełniające ankiety wybierały niewłaściwy link z listy i uzupełniały swoją opinię z przekonaniem, że opiniują właściwy projekt – w efekcie opinie dotyczące projektu X trafiały do podsumowania konsultacji projektu Y.

Klub Jagielloński w swoim raporcie wskazał, że problem nie wynikał z błędu po stronie przetwarzania danych, lecz z “ludzkich” błędów spowodowanych nieintuicyjnym interfejsem. Brakowało możliwości wygenerowania bezpośredniego linku do konkretnego projektu, co utrudniało również komunikację organizacjom pozarządowym, mediom i liderom opinii chcącym promować udział w konsultacjach.

Jak wygląda nowe rozwiązanie?

Kancelaria Sejmu wdrożyła rekomendację poprzez wprowadzenie indywidualnych adresów URL dla każdego konsultowanego projektu. Zmiana jest zasadniczo prosta, ale systemowo istotna:

Z głównej podstrony konsultacji zniknął przycisk “Ankieta” widoczny dla każdego projektu na liście
Zamiast tego użytkownicy mogą kliknąć w tytuł projektu, co przenosi ich na dedykowaną kartę konsultacyjną
Na właściwej podstronie/karcie znajduje się odpowiedni link do ankiety oraz – po zakończeniu konsultacji – link do wyników
Każda podstrona ma teraz zindywidualizowany adres URL, co umożliwia bezpośrednie kierowanie do konkretnego projektu

Jakie są praktyczne korzyści?

Nowe rozwiązanie niesie ze sobą kilka wymiernych korzyści dla uczestników konsultacji i promujących je organizacji:

Aspekt	Przed zmianą	Po zmiane
Nawigacja	Jedna podstrona z listą wszystkich projektów	Indywidualne karty dla każdego projektu
Linki	Brak możliwości wygenerowania bezpośredniego URL-a	Każdy projekt ma własny adres URL
Błędy	Opinie trafiały do złych projektów	Eliminacja błędów nawigacyjnych
Promowanie	Trudne kierowanie do konkretnego projektu	Łatwe udostępnianie linków w mediach i organizacjach
Przejrzystość	Liczba projektów na jednej stronie	Czytelna struktura z dedykowanymi kartami

Dodatkowe ulepszenia systemu

Obok głównej zmiany Sejm wprowadził kilka mniejszych, ale ważnych korekt. Zmienił się porządek wyświetlania projektów na głównej podstronie konsultacji – dziś w górnej części znajdują się te, na które pozostało najmniej czasu. Dodatkowo pojawiło się odliczanie pozostałego czasu w godzinach i minutach, a nie tylko w dniach, co zwiększa przejrzystość i mobilizuje do szybszego zaangażowania się.

Klub Jagielloński pozytywnie ocenił te zmiany kierunkowo, widząc w nich potencjał do poprawy popularności i efektywności systemu konsultacji społecznych.

Co to oznacza dla obywateli i organizacji?

Nowe rozwiązanie ma zasadnicze znaczenie dla jakości partycypacji obywatelskiej w procesie legislacyjnym. Dla zwykłych obywateli oznacza to bardziej intuicyjny dostęp do projektów ustaw i mniejsze ryzyko przypadkowego wypełnienia opinii do złego projektu. Dla organizacji pozarządowych, mediów i liderów opinii indywidualne URL-e to narzędzie do efektywnego promowania udziału w konsultacjach – mogą teraz kierować bezpośrednio do konkretnego projektu zamiast odsyłać do ogólnej listy.

Klub Jagielloński w swoim raporcie podkreślił, że takie rozwiązanie nie tylko eliminuje błędy, ale również ułatwia komunikację i powinno pozytywnie wpłynąć na popularność systemu konsultacji wśród mniej wprawionych użytkowników. W miarę możliwości Kancelaria Sejmu będzie dalej pracować nad ulepszeniami – zaprosiła zainteresowanych do przesyłania sugestii, które zostaną uwzględnione w kolejnym raporcie z monitoringu, planowanym na koniec roku.

Przykłady bieżących konsultacji

W lipcu 2024 roku, kiedy wprowadzano zmianę systemu, Sejm pracował nad kilkoma znaczącymi projektami. Do 11 lipca trwały konsultacje poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zwierząt (projekt Klubu Centrum), który miał zagwarantować wolontariuszom dostęp do schronisk dla zwierząt niezależnie od tego, kto prowadzi schronisko. Do 1 sierpnia trwały konsultacje projektu ustawy o Komisji Zaufania Publicznego do spraw zbadania funkcjonowania warszawskiego Szpitala Południowego – projektu Prawa i Sprawiedliwości – oraz projektu zmiany ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie.

Warto również odnotować, że w tym samym okresie Sejm uchwalił ustawę o zakazie korzystania ze smartfonów w szkołach, którą Klub Jagielloński monitorował od początku wprowadzenia systemu konsultacji społecznych rok wcześniej. Regulacja ta została wypracowana w toku połączonych prac nad projektem poselskim Polski 2050 i projektem rządowym Ministerstwa Edukacji oraz uchwalona dużą większością głosów.

Zmiany w systemie konsultacji społecznych pokazują, że instytucje mogą słuchać krytyki i wdrażać konkretne rekomendacje. Klub Jagielloński zapowiedział, że będzie dalej monitorować system i zbierać sugestie od użytkowników, które mogą znaleźć się w kolejnym raporcie z przeglądu funkcjonowania konsultacji społecznych w Sejmie.