Czy OKI zawsze jest korzystniejsze niż Belka?

Nie. OKI opłaca się przy dodatnich wynikach inwestycyjnych. Jeśli portfel straci na wartości, podatek od aktywów będzie wyższy niż podatek Belki (który liczony jest tylko od zysku), ponieważ nie zależy od wyniku, lecz od samej wartości posiadanych papierów.

Gdzie można otworzyć OKI?

OKI można otworzyć w banku, domu maklerskim, zakładzie ubezpieczeń, funduszu inwestycyjnym lub dobrowolnym funduszu emerytalnym. Otwarcie konta, wpłaty i wypłaty mają być bezpłatne.

OKI: Sejm uchwalił nowe zasady podatku. Kiedy się opłaca?

Q: Ile wynosi stawka podatku od aktywów w OKI?

W 2027 roku stawka wyniesie 0,85 proc. od wartości aktywów powyżej limitu zwolnienia, a w kolejnych latach około 0,71 proc. (przy obecnej stopie referencyjnej NBP 3,75 proc.). Stawka odpowiada 19 proc. stopy referencyjnej NBP z 31 października poprzedniego roku.

Q: Jaki limit zwolnienia z podatku w OKI?

Zwolnienie obejmuje aktywa do 100 tys. zł (akcje, obligacje, ETF-y, fundusze), a dla bezpieczniejszych produktów takich jak lokaty czy obligacje skarbowe limit wynosi 25 tys. zł w ramach ogólnego limitu 100 tys. zł.

Q: Czy można przenieść istniejący portfel na OKI?

Nie. Ustawa nie przewiduje możliwości przeniesienia już posiadanych inwestycji na OKI. Inwestor musi najpierw sprzedać dotychczasowe aktywa, rozliczyć je na starych zasadach, a dopiero potem wpłacić środki na nowe konto.

Sejm uchwalił ustawę o Osobistych Kontach Inwestycyjnych (OKI). Nowy podatek od aktywów może być korzystniejszy niż Belka, ale tylko przy zyskach.

Sejm uchwalił ustawę o Osobistych Kontach Inwestycyjnych (OKI), nowy dobrowolny mechanizm oszczędzania z preferencją podatkową, który ma wejść w życie 1 stycznia 2027 roku. Nowe przepisy zastępują podatek Belki nowym podatkiem od wartości aktywów, ale korzyść podatkowa nie dotyczy wszystkich scenariuszy inwestycyjnych — czasem może być nawet niekorzystna.

Jak działa nowy podatek od aktywów?

Zamiast podatku Belki liczanego od zysku (19 proc.), OKI wprowadza podatek od posiadania aktywów powyżej limitu zwolnienia. To fundamentalna różnica w sposobie opodatkowania. Stawka nowego podatku wyniesie w 2027 roku 0,85 proc., a w kolejnych latach około 0,71 proc. (przy obecnej stopie referencyjnej NBP 3,75 proc.), ponieważ odpowiada 19 proc. stopy referencyjnej NBP z 31 października poprzedniego roku.

Kluczowa cecha tego rozwiązania: podatek płaci się od wartości portfela, a nie od wypracowanego zysku. Oznacza to, że inwestor zapłaci daninę nawet wtedy, gdy jego portfel w danym roku nie zarobił albo przyniósł stratę — to właśnie budzi największe wątpliwości ekspertów.

Kto zyska na OKI?

Zwolnienie z podatku dotyczy aktywów (akcji, obligacji, notowanych na rynku regulowanym ETF-ów denominowanych w złotym, funduszy zagranicznych ze co najmniej 70 proc. polskich aktywów w PLN) do 100 tys. zł. Dla bezpieczniejszych produktów, takich jak lokaty czy skarbowe obligacje oszczędnościowe, limit zwolnienia wynosi 25 tys. zł w ramach ogólnego limitu 100 tys. zł.

W praktyce największą korzyść podatkową będą mieć inwestorzy lokujący środki w akcje, obligacje, fundusze czy wybrane ETF-y do kwoty 100 tys. zł. Dla nich nowe rozwiązanie może być realnym uproszczeniem i zachętą do budowania kapitału — jak podkreśla Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy inFaktu, inwestorzy będą mogli “spać bezpiecznie pod względem podatkowym”.

Porównanie: stare zasady vs. OKI

Przyjrzyjmy się praktycznemu przykładowi inwestora z portfelem wartym 1 mln zł, który w skali roku zarobił 5 proc., czyli 50 tys. zł zysku:

Scenariusz	Podatek Belki (19%)	OKI 2027 (0,85%)	OKI kolejne lata (0,71%)
Zysk 50 tys. zł (5%)	9500 zł	7650 zł	6390 zł
Strata (0 zł zysku)	0 zł	7650 zł	6390 zł

Przy dodatnim wyniku inwestycyjnym OKI jest korzystniejsze — oszczędność wynosi 1850 zł w 2027 roku. Jednak to porównanie działa na korzyść OKI tylko przy dodatnim wyniku. Gdyby ten sam portfel stracił na wartości, na starych zasadach nie zapłacilibyśmy nic (bo nie ma zysku), a na nowych zasadach trzeba zapłacić 7650 zł podatku od aktywów — niezależnie od wyniku inwestycyjnego.

Co to oznacza dla inwestorów?

Nowe rozwiązanie wprowadza zarówno szansę, jak i ryzyko podatkowe. Dla wytrawnych inwestorów osiągających konsekwentne zyski OKI może przynosić realne korzyści. Jednak dla tych, którzy doświadczają spadków wartości portfela, podatek od aktywów staje się dodatkowym obciążeniem niezwiązanym z wynikami inwestycyjnymi.

Dodatkową barierą jest brak możliwości przeniesienia już posiadanych inwestycji na OKI. Aby skorzystać z ulgi, inwestor musi najpierw sprzedać dotychczasowe aktywa, rozliczyć je na starych zasadach (podatek Belki), a dopiero potem wpłacić środki na nowe konto. To może być poważna bariera dla bardziej aktywnych inwestorów i skutecznie zniechęcić część osób do zmiany.

Gdzie otworzyć OKI i jakie są warunki?

OKI będzie można otworzyć w banku, domu maklerskim, zakładzie ubezpieczeń, funduszu inwestycyjnym albo w dobrowolnym funduszu emerytalnym. Jedna osoba będzie mogła posiadać więcej niż jedno konto, ale limit zwolnienia ma być wspólny dla wszystkich rachunków łącznie.

Podstawowe czynności, takie jak otwarcie konta, wpłaty i wypłaty, mają być wolne od opłat. Jednak ustawa nie ogranicza wysokości prowizji transakcyjnych pobieranych przez instytucje finansowe — to ważny szczegół dla inwestorów, którzy będą aktywnie handlować na OKI.

Jakie pozostają wątpliwości?

Ustawa pozostawia kilka kwestii wymagających doprecyzowania w praktyce. Wątpliwości budzi sposób opodatkowania dywidend wypłacanych na OKI oraz dokładna kwalifikacja podatkowa aktywów, które nie spełniają progu 70 proc. udziału polskich aktywów w portfelu funduszu. Nie jest jasne, czy w takim przypadku zyski trafiają pod nowy podatek od aktywów, czy pozostają objęte podatkiem Belki.

Ustawodawca nie przewidział również wspólnych kont dla małżonków ani wspólnego limitu, choć podobne rozwiązania funkcjonują już przy wspólnym rozliczeniu PIT czy limitach w najmie prywatnym. To obszar, nad którym eksperci uważają, że warto byłoby się jeszcze pochylić.

Kiedy OKI wejdzie w życie?

Uchwalona przez Sejm ustawa została przekazana do Senatu, więc proces legislacyjny jeszcze się nie zakończył. Po pracach senackich dokument trafi do podpisu prezydenta. Zgodnie z założeniami nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 roku, co daje inwestorom czas na przygotowanie się do zmian.

Podsumowując: OKI to krok w dobrym kierunku dla długoterminowych inwestorów osiągających zyski, szczególnie dla tych, którzy lokują do 100 tys. zł. Jednak przed podjęciem decyzji o przeniesieniu portfela warto dokładnie przeanalizować własną strategię inwestycyjną i oczekiwane wyniki, aby upewnić się, że nowy podatek od aktywów będzie rzeczywiście korzystniejszy niż obecny system.