Sylwia Gregorczyk-Abram nową Rzeczniczką Praw Obywatelskich

Sejm wybrał 17 lipca 2026 roku nową Rzeczniczkę Praw Obywatelskich — Sylwię Gregorczyk-Abram otrzymała 233 głosy w głosowaniu, w którym uczestniczyło 433 posłów i posłanek. Adwokatka i działaczka praw człowieka pokonała kandydata Prawa i Sprawiedliwości Adama Borowskiego, który uzyskał 177 głosów. Większość bezwzględna wynosiła 217 głosów, co oznacza, że Gregorczyk-Abram wyraźnie przekroczyła próg potrzebny do wyboru.

Kto to Sylwia Gregorczyk-Abram?

Sylwia Gregorczyk-Abram to adwokatka specjalizująca się w obronie praw człowieka. Jej działalność zawodowa ściśle wiąże się z ruchem na rzecz niezależności sądów. Jest współzałożycielką inicjatywy Wolne Sądy, która od lat monitoruje stan praworządności w Polsce, oraz Komitetu Obrony Sprawiedliwości. Pełni również funkcję członkini zarządu Stowarzyszenia imienia profesora Zbigniewa Hołdy, instytucji zajmującej się ochroną wartości demokratycznych.

W maju 2025 roku Gregorczyk-Abram została przewodniczącą komisji do spraw wyjaśnienia mechanizmów represji wobec organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz działaczy społecznych w latach 2015-2023, działającej przy Ministerstwie Sprawiedliwości. To stanowisko podkreśla jej zaangażowanie w badanie i dokumentowanie naruszeń praw obywatelskich z poprzedniej kadencji rządowej.

Proces wyborczy i stanowisko kandydatów

Wybór nowej Rzeczniczki Praw Obywatelskich poprzedzony był publicznym wysłuchaniem w Sejmie, które odbyło się 14 lipca 2026 roku. Wysłuchanie to zostało zorganizowane na wniosek organizacji społecznych, które zaangażowały się w proces poprzez Inicjatywę Nasz Rzecznik.

Organizacje społeczne zorganizowały również cykl spotkań on-line z kandydatami. W spotkaniach uczestniczyła jedynie Sylwia Gregorczyk-Abram, podczas gdy Adam Borowski nie skorzystał z zaproszenia do dialogu ze środowiskami obywatelskimi. Inicjatywa Nasz Rzecznik opracowała również szczegółowy kwestionariusz, na który odpowiadać mieli obaj kandydaci — odpowiedzi Gregorczyk-Abram zostały opublikowane na stronie inicjatywy.

Aspekt	Sylwia Gregorczyk-Abram	Adam Borowski
Głosy w Sejmie	233	177
Ugrupowanie zgłaszające	Koalicja Obywatelska, Nowa Lewica	Prawo i Sprawiedliwość
Udział w wysłuchaniu publicznym	Tak	Tak
Udział w spotkaniach Inicjatywy Nasz Rzecznik	Tak	Nie
Zawód	Adwokatka	—

Co to oznacza dla instytucji RPO?

Wybór Sylwii Gregorczyk-Abram oznacza zmianę podejścia do stanowiska Rzecznika Praw Obywatelskich. Jej dotychczasowa działalność w organizacjach zajmujących się obroną praworządności i niezależności sądów sugeruje, że nowa Rzeczniczka będzie aktywnie monitorować stan praw obywatelskich, szczególnie w kontekście doświadczeń z lat 2015-2023.

Gregórczyk-Abram zastąpi Marcina Wiącka, którego kadencja kończy się 23 lipca 2026 roku. Nowa Rzeczniczka będzie pełnić funkcję przez 5 lat, do lipca 2031 roku. Jej wybór przez koalicję rządową (Koalicja Obywatelska i Nowa Lewica) odzwierciedla polityczne priorytety obecnego parlamentu w kwestii ochrony praw jednostki i kontroli władzy publicznej.

Ostateczna decyzja Senatu

Choć Sejm wybrał Gregorczyk-Abram, uchwała o jej powołaniu trafi teraz do Senatu, który podejmie ostateczną decyzję. Senat zaplanował posiedzenie na 22-23 lipca 2026 roku, czyli zaledwie kilka dni przed upływem kadencji obecnego Rzecznika. Harmonogram jest zwarty, co sugeruje, że proces powinien przebiec sprawnie bez przerwy w funkcjonowaniu instytucji.

Angażowanie się organizacji społecznych w proces wyboru Rzecznika Praw Obywatelskich podkreśla znaczenie tej funkcji dla społeczeństwa obywatelskiego. RPO to instytucja niezależna od władzy wykonawczej, odpowiadająca za ochronę praw jednostek i kontrolę działalności organów administracji publicznej. Dlatego też wybór osoby o udowodnionej historii zaangażowania w obronę praw człowieka i praworządności ma kluczowe znaczenie dla wiarygodności i efektywności tej instytucji w nadchodzących latach.