Co to jest immunitet parlamentarny i dlaczego posłowie go mają?

Immunitet parlamentarny to ochrona prawna posłów i senatorów przed pociągnięciem do odpowiedzialności karnej bez zgody Sejmu. Chroni niezawisłość parlamentarzystów, ale może być uchylony na wniosek prokuratury lub na skutek zrzeczenia się go przez samego posła.

Jakie przestępstwa zarzuca prokuratura Łukaszowi Mejzie?

Mejza jest podejrzewany o oszustwo (art. 286 § 1 kk), poświadczenie nieprawdy w dokumentach (art. 271 § 3 kk) i wyłudzenie dotacji (art. 297 § 1 kk). Chodzi o wprowadzanie w błąd Agencji Rozwoju Regionalnego i poświadczanie nieprawdy w fakturach dotyczących projektów szkoleniowych.

Ile czasu trwa procedura uchylenia immunitetu posła?

Ustawa nie określa ścisłych ram czasowych. Sejm rozpatruje wniosek prokuratorii, a decyzja zależy od głosowania w Komisji Regulaminowej, Spraw Poselskich i Immunitetowych oraz całej izby. Proces może trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy.

Co się stanie, jeśli Sejm wyrazi zgodę na pociągnięcie Mejzy do odpowiedzialności?

Po wyrażeniu zgody przez Sejm prokuratura będzie mogła przedstawić Mejzie zarzuty i prowadzić postępowanie karne. Poseł straci ochronę immunitetu i będzie mógł być przesłuchiwany oraz zatrzymany na zasadach ogólnych.

Czy poseł może sam zrzec się immunitetu?

Tak, zgodnie z ustawą o wykonywaniu mandatu posła i senatora, parlamentarzysta może dobrowolnie zrzec się przysługującego mu immunitetu poprzez złożenie stosownego oświadczenia. W takim przypadku zgoda Sejmu nie jest konieczna.

Prokuratura żąda uchylenia immunitetu posłowi Mejzie

Prokurator Generalny Waldemar Żurek wniósł do Sejmu o uchylenie immunitetu posłowi Łukaszowi Mejzie.

Prokurator Generalny Waldemar Żurek wniósł do Marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego wniosek o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła Łukasza Mejzy. Wniosek dotyczy trzech odrębnych czynów, z których każdy wyczerpuje znamiona przestępstw oszustwa, poświadczenia nieprawdy w dokumencie oraz wyłudzenia dotacji.

Czym zajmuje się postępowanie prokuratorskie?

Postępowanie Prokuratury Regionalnej w Poznaniu (sygn. akt 2007-1.Ds.19.2022) dotyczy nieprawidłowości związanych z realizacją szkoleń e-learningowych dla pracowników mikro, małych i średnich przedsiębiorstw. Projekty, w które zamieszany był Mejza, noszą nazwy “Lubuskie Bony Rozwojowe w subregionie zielonogórskim – edycja II” oraz “Lubuskie Bony Szkoleniowe w subregionie gorzowskim – edycja II”. Były realizowane w latach 2019–2021 i współfinansowane ze środków Unii Europejskiej. Projekty zarządzane były przez Województwo Lubuskie, a ich operatorami były Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. w Zielonej Górze oraz Zachodnia Izba Przemysłowo-Handlowa w Gorzowie Wielkopolskim.

Jakie konkretne czyny zarzuca prokuratura?

Wedle materiału dowodowego zgromadzonego przez prokuraturę, Łukasz Mejza w okresie od 13 marca do 27 sierpnia 2020 roku działał wspólnie z ustaloną osobą w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Prowadził działalność gospodarczą pod nazwą “Future Wolves Łukasz Mejza”, wpisaną do Bazy Usług Rozwojowych jako oferującą usługi rozwojowe w postaci szkoleń.

Podstawowe zarzuty to:

Wprowadzenie w błąd operatora projektu – Mejza miał wprowadzić w błąd Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. w Zielonej Górze co do sposobu finansowania wkładu własnego uczestników szkoleń oraz zasad ich naboru. Przekazał uczestnikom środki na pokrycie wymaganego wkładu własnego i doprowadził do wyboru przez nich szkoleń organizowanych przez “Future Wolves” bez zachowania bezstronności.
Poświadczenie nieprawdy w fakturach – Mejza miał poświadczić nieprawdę w fakturach dotyczących okoliczności mających znaczenie dla uzyskania wsparcia finansowego w postaci dotacji. Kwoty wskazane w tych fakturach nie podlegały refundacji.
Wyłudzenie dotacji – W wyniku tych działań Agencja Rozwoju Regionalnego została doprowadzona do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci środków finansowych.

Parametr	Wartość
Łączna kwota nienależnie zwróconych środków	66 250 zł
Rzeczywista szkoda wyrządzona spółce	49 687,50 zł
Okres działalności oszukańczej	13 marca – 27 sierpnia 2020 r.
Liczba odrębnych czynów	3

Dlaczego potrzebna jest zgoda Sejmu?

Łukasz Mejza, jako poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, chroniony jest immunitetem parlamentarnym. Zgodnie z artykułami 7, 7b i 8 ustawy z dnia 9 maja 1996 roku o wykonywaniu mandatu posła i senatora, pociągnięcie posła do odpowiedzialności karnej wymaga zgody Sejmu – chyba że poseł dobrowolnie zrzeknie się przysługującego mu immunitetu.

Immunitet stanowi negatywną przesłankę procesową, co oznacza, że prokuratura nie może przedstawić posłowi zarzutów ani wykonywać czynności procesowych w charakterze podejrzanego bez wcześniejszego usunięcia tej przeszkody. Przeszkodę tę można usunąć na dwa sposoby:

Poprzez wyrażenie zgody przez Sejm na pociągnięcie posła do odpowiedzialności karnej
Poprzez złożenie przez samego posła oświadczenia o zrzeczeniu się immunitetu

Co to oznacza dla procedury karnej?

Uchylenie immunitetu Mejzy będzie przełomowym momentem w postępowaniu. Po wyrażeniu zgody przez Sejm (lub zrzeczeniu się immunitetu przez samego posła) prokuratura będzie mogła przedstawić mu zarzuty i prowadzić pełne postępowanie karne. Poseł straci ochronę parlamentarną i będzie mógł być przesłuchiwany, zatrzymywany oraz poddawany czynnościom procesowym na zasadach ogólnych obowiązujących dla zwykłych obywateli.

Proces rozpatrzenia wniosku przez Sejm obejmuje rozpatrzenie sprawy przez Komisję Regulaminową, Spraw Poselskich i Immunitetowych, a następnie głosowanie w pełnym składzie izby. Sejm musi wyrazić zgodę bezwzględną większością głosów.

Konstytucyjna zasada równości wobec prawa

Prokuratura Krajowa podkreśla, że możliwość pociągnięcia do odpowiedzialności karnej osób korzystających z immunitetu parlamentarnego stanowi realizację konstytucyjnej zasady równości wszystkich obywateli wobec prawa, zapisanej w artykule 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Immunitet nie ma być bezwarunkową ochroną przed odpowiedzialnością, lecz jedynie proceduralne zabezpieczeniem niezawisłości parlamentarzystów.

Wniosek Prokuratora Generalnego został przekazany 27 marca 2024 roku i czeka teraz na rozpatrzenie przez Sejm. Decyzja izby będzie kluczowa dla dalszego biegu postępowania karnego wobec posła Łukasza Mejzy.