Emerytury stażowe w Sejmie: decyzja w grudniu o wcześniejszym przejściu na emeryturę

Sejm powraca do prac nad emeryturami stażowymi — reforma, która pozwoliłaby osobom o długim stażu pracy przejść na emeryturę przed osiągnięciem ustawowego wieku emerytalnego. Decyzja o wznowieniu procedowania dwóch projektów ustaw padła podczas posiedzenia sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny 1 lipca 2026, kiedy zaplanowano powrót do tematu na grudzień tego roku.

Czym są emerytury stażowe i kto by z nich skorzystał?

Emerytury stażowe to świadczenia przeznaczone dla osób, które przez wiele lat pracowały i opłacały składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ale nie osiągnęły jeszcze ustawowego wieku emerytalnego. Głównym założeniem obu projektów — jednego obywatelskiego wspieranego przez NSZZ „Solidarność” z 2021 roku i drugiego poselskiego z 2024 roku — jest umożliwienie wcześniejszego zakończenia pracy zawodowej na podstawie odpowiednio długiego stażu.

Aby uzyskać emeryturę stażową, osoba musiałaby spełnić dwa warunki: posiadać wymagany staż pracy (liczący okresy składkowe i nieskładkowe uznawane przez ZUS) oraz zgromadzić odpowiedni kapitał emerytalny. Wyliczenia średnie nie mogłyby być niższe od minimalnej emerytury, która aktualnie wynosi 1978,49 zł brutto.

Jak wcześnie można byłoby przejść na emeryturę?

Projekty przewidują znaczące przesunięcia wieku emerytalnego dla osób z długim stażem pracy. Osoby, które rozpoczęły pracę zaraz po ukończeniu szkoły i bez większych przerw opłacały składki, mogłyby skorzystać ze świadczeń nawet 5–7 lat wcześniej niż obecnie.

Kategoria	Obecny wiek emerytalny	Możliwy wiek przy emeryturze stażowej
Kobiety	60 lat	53–55 lat
Mężczyźni	65 lat	58–60 lat

Scenariusz ten dotyczy osób, które rozpoczęły karierę zawodową w młodym wieku i utrzymywały ciągłość zatrudnienia. Jednak rzeczywiste możliwości przejścia na emeryturę zależałyby od indywidualnej historii pracy każdej osoby.

Jaki jest koszt reformy i dlaczego stanowi przeszkodę?

Szacunki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Ministerstwa Finansów wskazują, że wprowadzenie emerytur stażowych mogłoby kosztować budżet państwa około 13–14 miliardów złotych rocznie. To właśnie wysokość tych wydatków stała się głównym punktem sporu między resortami i stanowi największą przeszkodę dla wdrożenia reformy.

Ministerstwo Finansów wyraża znacznie większe wątpliwości niż Ministerstwo Rodziny, obawiając się dodatkowego obciążenia budżetu. Według nieoficjalnych informacji to właśnie kwestie finansowe powodują, że resort finansów podchodzi z rezerwą do proponowanych zmian. Ministerstwo Rodziny deklaruje z kolei, że co do zasady popiera ideę emerytur stażowych, choć uważa, że oba projekty wymagają zmian i dopracowania.

Konsekwencje wcześniejszego przejścia na emeryturę

Wcześniejsza emerytura wiąże się jednak z istotnym kompromisem: osoby przechodzące na świadczenia przed osiągnięciem ustawowego wieku emerytalnego otrzymałyby niższe emerytury. Wynika to z fundamentalnych zasad funkcjonowania systemu emerytalnego w Polsce.

Krótszy okres pracy oznacza mniej odprowadzanych składek i mniej czasu na gromadzenie kapitału emerytalnego. Ponadto zgromadzony przez lata kapitał jest dzielony przez prognozowaną dalszą długość życia podawaną przez Główny Urząd Statystyczny. Im wcześniej osoba przechodzi na emeryturę, tym statystycznie więcej miesięcy Zakład Ubezpieczeń Społecznych musi wypłacać świadczenie, co prowadzi do zmniejszenia miesięcznej kwoty.

Dlaczego procedowanie trwa tak długo?

Pomimo że oba projekty znajdują się w Sejmie od lat, do tej pory nie udało się doprowadzić do ich finalizacji. Główną przeszkodą pozostaje brak oficjalnego stanowiska rządu — bez niego procedowanie ustaw praktycznie nie może ruszyć dalej. Od prawie dwóch lat trwają uzgodnienia międzyresortowe, jednak wciąż nie zakończyły się wypracowaniem wspólnego stanowiska.

Nie wszystkie resorty jednakowo oceniają proponowane rozwiązania. Podczas obrad Komisji Polityki Społecznej i Rodziny poseł Włodzimierz Tomaszewski wyraził nadzieję, że do grudnia uda się wreszcie przedstawić oficjalne stanowisko Rady Ministrów w sprawie emerytur stażowych. Aktualnie trwa analiza uwag zgłoszonych podczas uzgodnień międzyresortowych.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli pracujesz od wielu lat i rozważasz wcześniejsze zakończenie kariery zawodowej, emerytury stażowe mogłyby być dla Ciebie istotnym rozwiązaniem — pod warunkiem, że reforma wejdzie w życie. Jednak decyzja o przejściu na emeryturę stażową wymagałaby dokładnego obliczenia, czy niższa kwota świadczenia byłaby dla Ciebie akceptowalna.

Dla osób, które pracują w zawodach fizycznych lub uciążliwych, możliwość wcześniejszego przejścia na emeryturę mogłaby być szczególnie cenna. Jednocześnie warto mieć świadomość, że reforma jest wciąż w fazie procedowania, a jej ostateczny kształt zależy od decyzji rządu i Sejmu. Wyznaczenie grudniowego terminu nie gwarantuje szybkiego wdrożenia — oznacza jedynie powrót tematu do harmonogramu prac parlamentarnych.

Osoby zbliżające się do wieku emerytalnego powinny śledzić dalsze prace nad projektami, gdyż mogą one wpłynąć na ich plany emerytalne. Warto również skonsultować się z doradcą emerytalnym, aby zrozumieć, jak potencjalne zmiany mogłyby wpłynąć na wysokość przyszłego świadczenia.