Sejm uchwalił kluczowe ustawy: e-Dziennik, DSA i Lex Szarlatan

Sejm uchwalił siedem kluczowych ustaw w ostatnim posiedzeniu przed wakacjami sejmowymi, które mają znaczący wpływ na edukację, bezpieczeństwo cyfrowe, ochronę zdrowia i nadzór nad działaniami służb. Posiedzenie trwało trzy dni i zakończyło się w piątek 31 lipca. Kolejne posiedzenie parlamentu zaplanowane jest na 2 września.

E-Dziennik w szkołach — harmonogram wdrażania

Sejm uchwalił nowelizację Prawa oświatowego, która wprowadza elektroniczny dziennik lekcyjny (e-Dziennik) w polskich szkołach. System będzie dostępny zarówno dla placówek publicznych, jak i niepublicznych na wszystkich poziomach edukacji — od podstawowych po artystyczne.

Wdrażanie przebiegać będzie etapowo. W roku szkolnym 2026/2027 e-Dziennik zostanie wprowadzony w wybranych placówkach w ramach pilotażu. Pełne uruchomienie dla wszystkich szkół zaplanowane jest na rok szkolny 2027/2028. Minister oświaty będzie odpowiedzialny za funkcjonowanie systemu, bezpieczeństwo danych oraz ochronę przed uszkodzeniem, utratą lub nieuprawnionym dostępem. E-Dziennik będzie dostępny również przez aplikację mObywatel, co ułatwi rodzicom dostęp do informacji o postępach ucznia. Dyrektorzy szkół pełnić będą rolę administratorów danych przetwarzanych w systemie.

Digital Services Act — nowy nadzór nad platformami cyfrowymi

Sejm uchwalił nowelizację ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, która implementuje unijny Digital Services Act (DSA). To drugie podejście do wdrożenia tego rozporządzenia — pierwsze zostało zawetowane przez prezydenta Karola Nawrockiego.

Rozporządzenie UE 2022/2065 nakłada na firmy świadczące usługi cyfrowe odpowiedzialność za treści zamieszczane na ich platformach internetowych. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) zostanie głównym organem nadzorującym stosowanie nowych przepisów i pełnić będzie funkcję koordynatora ds. usług cyfrowych. UKE będzie uprawniony do:

• rozpatrywania skarg obywateli na naruszenia przepisów,
• kontrolowania platform internetowych,
• nakładania kar pieniężnych za naruszenia.

Dodatkowe obowiązki będą wykonywać prezes UOKiK i przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Ustawa wprowadza również nowe mechanizmy rozpatrywania sporów, zgłoszeń nielegalnych treści oraz dostępu do danych dużych platform w celach naukowych, szczególnie dotyczących dezinformacji i bezpieczeństwa w sieci.

Lex Szarlatan — walka z pseudomedicyną

Posłowie rozpatrzyli senackie poprawki do ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, znanej jako Lex Szarlatan. Nowe przepisy znacząco wzmacniają uprawnienia Rzecznika Praw Pacjenta (RPP) w walce z pseudomedicyną i medyczną dezinformacją. Ustawa ta trafia teraz do podpisu prezydenta.

Wzmocnienie kontroli sądowej nad służbami

Sejm przyjął nowelizację mającą na celu wzmocnienie nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną prowadzoną przez służby specjalne, Policję i Straż Graniczną. Kontrola operacyjna obejmuje niejawne działania, takie jak podsłuchy czy obserwacja, wykorzystywane do zapobiegania i wykrywania przestępstw.

Zgodnie z nowymi przepisami szef lub komendant danej służby będzie zobowiązany poinformować sąd — który wyraził zgodę na zastosowanie kontroli operacyjnej — oraz właściwego prokuratora o wynikach po jej zakończeniu. Sąd i prokurator będą mogli w każdym momencie wydać postanowienie o przerwaniu stosowania kontroli operacyjnej. Zmiany mają wzmocnić ochronę praw obywateli i zwiększyć przejrzystość działań służb.

Inne uchwalane nowelizacje

Ustawa	Główne zmiany
Prawo energetyczne	Wydłużenie terminów dotyczących warunków przyłączenia do sieci energetycznej
Samorząd gminny	Zmiana zasad wyboru i wygaśnięcia mandatów w jednostkach pomocniczych (sołectwa, osiedla)
Skutki powodzi	Ułatwienie rekultywacji gruntów rolnych dotkniętych powodzią, możliwość zamiany gruntów
Samorządy zawodowe	Uproszczenia proceduralne w postępowaniach dyscyplinarnych architektów
Lotnictwo zrównoważone	Wdrożenie unijnej dyrektywy ETS, likwidacja bezpłatnego przydziału uprawnień dla linii lotniczych
Prawo bankowe	Komisja Nadzoru Finansowego będzie wyrażać zgodę na powołanie członków zarządów dużych banków
Ochotnicze straże pożarne	Możliwość używania psów ratowniczych przez jednostki OSP

Wszystkie powyższe ustawy trafiają teraz do Senatu, gdzie będą poddane dalszym pracom legislacyjnym.

Co to oznacza dla polskich obywateli i instytucji

Uchwalenie siedmiu kluczowych ustaw przed przerwą sejmową pokazuje intensywność prac parlamentarnych. E-Dziennik zmieni sposób komunikacji między szkołami a rodzicami, choć jego pełne wdrożenie zajmie ponad rok. Implementacja Digital Services Act oznacza, że polskie platformy cyfrowe będą podlegać ścisłemu nadzorowi regulacyjnemu, a użytkownicy zyskają lepszą ochronę przed nielegalną treścią i dezinformacją.

Lex Szarlatan to odpowiedź na rosnący problem pseudomedycyny w Polsce — Rzecznik Praw Pacjenta będzie dysponować silniejszymi narzędziami do walki z oszustami medycznymi i rozpowszechnianiem fałszywych informacji zdrowotnych. Wzmocnienie kontroli sądowej nad służbami to z kolei krok w kierunku większej przejrzystości i ochrony praw obywateli przed nadużyciami operacyjnymi.

Posłowie udają się teraz na miesięczną przerwę. Kolejne posiedzenie Sejmu zaplanowane jest na 2 września.