Sejm uchwalił ustawy wyborcze i antygreenwashing. Co się zmieni?

Sejm uchwalił w ostatnich dniach pakiet ustaw dotyczący wyborów, ochrony konsumentów i reklamy politycznej. Decyzje parlamentu będą miały wpływ na przyszłe kampanie wyborcze, zasady konkurencji na rynku oraz sposób, w jaki przedsiębiorcy mogą komunikować się z pracownikami i partnerami biznesowymi.

Jak zmienią się zasady wyborów?

Nowelizacja Kodeksu wyborczego wprowadza istotne zmiany w strukturze okręgów i obwodów. Liczba posłów w poszczególnych okręgach ulegnie zmianie, zaś obwody głosowania będą mniejsze niż dotychczas. Próg do utworzenia nowego obwodu spadł z 4 tys. do 3 tys. mieszkańców, co oznacza więcej lokali wyborczych na terenie kraju.

Państwowa Komisja Wyborcza otrzymała zadanie ogłoszenia liczby mandatów przypadających każdemu okręgowi do 30 listopada. Nowe zasady wyborcze będą obowiązywać po upływie 14 dni od opublikowania ustawy w Dzienniku Ustaw.

Zmianom towarzyszą też przepisy dotyczące pełnomocników komitetów wyborczych — każdy z nich będzie mógł zgłosić jednego kandydata do komisji wyborczej, co ma wpłynąć na reprezentatywność tych gremiów.

Reklama polityczna pod nadzorem — co się zmieni?

Sejm uchwalił ustawę implementującą unijne rozporządzenie 2024/900 w sprawie przejrzystości reklamy politycznej. Nowe przepisy nakładają na wszystkie podmioty obowiązek jasnego oznaczenia każdej reklamy politycznej wraz z ujawnieniem tożsamości jej sponsora.

Nadzór nad przestrzeganiem tych wymogów przypadnie Państwowej Komisji Wyborczej, która będzie uprawniona do nakładania kar za naruszenia. Ustawa wejdzie w życie trzy miesiące po ogłoszeniu, co daje podmiotom czas na dostosowanie się do nowych standardów.

Aspekt	Wymóg
Oznaczenie reklamy	Obowiązkowe
Dane sponsora	Muszą być ujawnione
Nadzór	PKW
Kary	Tak, przewidziane
Okres przejściowy	3 miesiące

Greenwashing — kara przesunięta na 2027 rok

Ustawa o zakazie greenwashingu — czyli fałszywych twierdzeń o ekologiczności produktów — została uchwalona, ale jej wejście w życie przesunięto. Przepisy będą obowiązywać dopiero od 27 września 2027 r., zamiast pierwotnie planowanego 27 września 2026 r.

Przesunięcie terminu dało przedsiębiorcom dodatkowy rok na wymianę etykiet i opakowań. Decyzja ta ma na celu ograniczenie kosztów dla biznesu związanych z koniecznym dostosowaniem się do nowych wymogów.

Co to oznacza dla wyborców i firm?

Zmiany w prawie wyborczym będą miały bezpośredni wpływ na organizację przyszłych wyborów. Mniejsze obwody mogą oznaczać lepszą dostępność lokali wyborczych dla mieszkańców gmin, szczególnie na terenach słabiej zaludnionych. Jednocześnie zmiana liczby posłów w okręgach może wpłynąć na rozkład sił politycznych i szanse poszczególnych partii w wyborach.

Dla przedsiębiorców nowe przepisy o reklamie politycznej oznaczają konieczność przejrzystości, jeśli decydują się wspierać kampanie wyborcze. Każda taka reklama będzie podlegać kontroli i musi zawierać pełne informacje o źródle finansowania.

Przepisy antygreenwashing, choć wejdą w życie dopiero za kilka lat, zmuszą firmy do weryfikacji swoich komunikatów marketingowych. Producenci, którzy obecnie posługują się niejasnym lub przesadnym opisem ekologiczności swoich produktów, będą musieli zmienić strategię komunikacyjną.

Asystencja niepełnosprawnych — opóźnienie bez wyjaśnień

Projekt ustawy o asystencji osobistej dla osób niepełnosprawnych, złożony przez Andrzeja Dudę w marcu 2024 r., nie został poddany głosowaniu. Projekt wycofano z porządku obrad w ostatniej chwili, choć do dokumentu zgłoszono ponad 40 poprawek od posłów.

Brak głosowania oznacza, że kwestia asystencji pozostaje nierozstrzygnięta, a osoby niepełnosprawne czekają na rozwiązania legislacyjne. Następne posiedzenie Sejmu zaplanowano na 18 września, zaś Senat zbierze się 23 września — być może wówczas projekt powróci do porządku obrad.

Inne decyzje parlamentu

Sejm po raz trzeci nie przychylił się do weta Karola Nawrockiego dotyczącego ustawy o kryptowalutach. Oznacza to, że przepisy przejdą do podpisu bez zmian zaproponowanych przez Prezydenta.

Parlament uchwalił również nowelizację Kodeksu spółek handlowych, umożliwiającą przekazywanie informacji między pracodawcami a związkami zawodowymi w formie elektronicznej lub dokumentowej. Nowe przepisy wejdą w życie 30 dni po ogłoszeniu.