Sejm a kary za pomoc w aborcji: projekty po wyroku TK z 2020 r.

Sejm ma rozpatrzyć na posiedzeniu plenarnym w dniach 20–23 października projekty, które miałyby znieść karalność pomocy w przerwaniu ciąży i uchylić skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2020 r. Chodzi o jedną z najbardziej spornych kwestii w polskiej polityce, która od lat dzieli parlament, środowiska prawnicze i opinię publiczną.

Co dokładnie zakładają projekty?

Pierwszy z projektów ma na celu odwrócenie konsekwencji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 2020 r., oznaczonego sygnaturą K 1/20. Drugi projekt idzie dalej i przewiduje wykreślenie kar z kodeksu karnego za udzielanie pomocy w przerwaniu ciąży, a także za namawianie do samodzielnego przeprowadzenia aborcji.

Zmiany obejmują trzy przepisy kodeksu karnego. Jedną z modyfikacji ma być zmiana art. 152 § 4 k.k., powiązana z ustawą z druku nr 223. Równolegle przewidziano nowelizację ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu i warunkach przerywania ciąży.

Obecny stan prawny

Dziś pomoc w farmakologicznym przerwaniu ciąży jest karalna, nawet wtedy, gdy samej ciąży nie ma. To właśnie ta konstrukcja prawna stanowi główny punkt sporu i jest celem projektowanych zmian.

Kiedy nowe przepisy mogłyby zacząć obowiązywać?

Terminy wyglądają następująco:

Etap	Termin	Znaczenie
Wyrok TK (sygn. K 1/20)	2020 r.	Punkt wyjścia dla obecnej debaty
Start prac nad regulacjami	2024 r.	Początek procesu legislacyjnego
Rekomendacja Komisji Nadzwyczajnej	8 października 2026 r.	Projekt trafia na forum Sejmu
Posiedzenie plenarne Sejmu	20–23 października	Termin rozpatrzenia projektów
Wejście w życie	30 dni od ogłoszenia	Moment obowiązywania zmian

Z tabeli wynika, że od rekomendacji komisji do posiedzenia plenarnego upływa niewiele czasu. Oznacza to, że decyzja o dalszym losie projektów może zapaść w krótkim okresie, choć ostateczny kształt przepisów zależy od przebiegu debaty i głosowań.

Jakie argumenty pojawiają się w dyskusji?

Na posiedzeniu Sejmu przedstawiona zostanie opinia dr hab. Agnieszki Barczak-Oplustil z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Swoją ekspertyzę przygotowała także dr hab. Anna Śledzińska-Simon z Uniwersytetu Wrocławskiego, która zwróciła uwagę, że Konstytucja nie chroni życia od poczęcia wprost. To rozróżnienie ma duże znaczenie, bo spór o aborcję w Polsce często toczy się właśnie wokół interpretacji konstytucyjnych zapisów.

Posłanka Wioletta Tomczak, jak pisze Prawo.pl, odwołuje się do kompromisu, który w Polsce wypracowano przed laty. Jej słowa wskazują, że projektodawcy chcą prowadzić zmiany w ramach istniejącej, a zarazem bardzo kontrowersyjnej konstrukcji prawnej.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli śledzisz politykę i prawo karne, najważniejsze jest to, że posiedzenie 20–23 października może zakończyć się istotną zmianą w zakresie odpowiedzialności za pomoc w przerwaniu ciąży. Dla przeciętnego obywatela oznacza to przede wszystkim konieczność obserwowania terminów: rekomendacja z 8 października, debata plenarna oraz ewentualne ogłoszenie ustawy w dzienniku urzędowym. Dopiero od ogłoszenia liczy się 30-dniowy okres do wejścia w życie. Warto więc odróżniać etap parlamentarny od momentu, w którym nowe przepisy faktycznie zaczynają obowiązywać.