Budżet Trybunału Konstytucyjnego na 2027 rok: jak przełamać impas?

Spór o budżet Trybunału Konstytucyjnego na 2027 rok dotyczy tego, czy instytucja otrzyma pieniądze, mimo że rządowy projekt ich nie przewiduje. Według stanu z końca sierpnia 2026 roku ustawa budżetowa trafiła do parlamentu bez wydzielonej pozycji dla TK, a jedyną formalną furtką pozostaje procedura w trybie ekstraordynaryjnym.

Dlaczego budżetu TK nie ma w projekcie rządowym?

Projekt został przygotowany przez dyrektora Kancelarii TK i zatwierdzony przez prezesa Trybunału, Bogdana Świeczkowskiego. Rząd przyjął go w końcu sierpnia 2026 roku, jednak bez środków dla TK. Oznacza to, że bez dodatkowych kroków sejmowych instytucja nie ma zapewnionego finansowania na przyszły rok.

Podstawy prawne wskazują art. 139 ustawy o finansach publicznych oraz art. 7 ust. 2 pkt 9 i art. 14 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. To właśnie one stanowią punkt wyjścia do całego sporu.

Jak można włączyć budżet TK do ustawy?

Droga ekstraordynaryjna wymaga uchwały Zgromadzenia Ogólnego TK. Tyle że to Zgromadzenie, jak dotąd, się nie odbyło. Prezes nie dopuszcza do udziału pięciu sędziów, którzy nie złożyli ślubowania przed prezydentem. Wśród nich znajduje się Maciej Berek.

Kworum wymagane do podjęcia uchwały to minimum 10 z 15 sędziów. Tymczasem w składzie Trybunału zasiada obecnie siedmiu sędziów wybranych za czasów rządów PiS, co pokazuje, jak bardzo obecny skład odbiega od wymaganej liczby.

Plan awaryjny i jego warunki

Rozważany jest scenariusz awaryjny: zwołanie Zgromadzenia Ogólnego bez udziału prezesa, po wcześniejszym wniosku o uchylenie immunitetu Bogdana Świeczkowskiego. To rozwiązanie wymaga jednak dalszych kroków i pozostaje kontrowersyjne.

Sędziowie dopuszczeni do orzekania nie otrzymują wynagrodzenia, co dodatkowo komplikuje sytuację kadrową Trybunału.

Jakie terminy wyznaczają harmonogram?

Parlament ma cztery miesiące od 29 września na przedstawienie budżetu prezydentowi. Sejmowa Komisja Finansów Publicznych powinna przygotować sprawozdanie do 20 listopada 2026 roku. Drugie czytanie budżetu może odbyć się na posiedzeniu Sejmu od 2 grudnia 2026 roku.

Etap	Termin	Co się dzieje
Przyjęcie projektu przez rząd	koniec sierpnia 2026	Brak środków dla TK
Start czteromiesięcznego terminu	29 września 2026	Rozpoczyna się bieg terminu na przedstawienie budżetu prezydentowi
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych	do 20 listopada 2026	Ustalenie stanowiska komisji
Drugie czytanie w Sejmie	od 2 grudnia 2026	Możliwe rozstrzygnięcie kwestii TK

Co zapowiadają politycy?

Krystyna Skowrońska z KO, wiceprzewodnicząca Komisji Finansów Publicznych, zapowiada włączenie planu TK do budżetu, jeśli zostanie on przyjęty prawidłowo. Z kolei Maciej Berek zapowiada w Polsacie, że Trybunał będzie działającą instytucją przed świętami. Obie deklaracje pokazują, że presja na szybkie rozstrzygnięcie rośnie, ale nie wskazują jeszcze konkretnej, bezspornej ścieżki prawnej.

Co to oznacza dla Ciebie?

Dla przeciętnego obywatela spór o budżet TK nie jest abstrakcją. Dotyczy on działania instytucji, która rozstrzyga o zgodności przepisów z konstytucją, a więc wpływa na funkcjonowanie całego systemu prawnego. Zwróć uwagę na trzy daty: 20 listopada 2026, 2 grudnia 2026 oraz około końca stycznia 2027 roku, bo to one wyznaczą, czy spór zostanie rozstrzygnięty w ramach zwykłej procedury, czy będzie wymagał nadzwyczajnych kroków.