Zwolnienia L4 od 2027 roku: nowe zasady i kontrola pracodawcy

Od 1 stycznia 2027 roku zwolnienia lekarskie L4 będą wystawiane na jeden tytuł ubezpieczenia. Sprawdź, kto jest objęty zmianą i czego unikać.

Od 1 stycznia 2027 roku zwolnienia lekarskie L4 będą wystawiane na jeden tytuł ubezpieczenia, a nowe przepisy zmieniają też zasady kontroli i dopuszczalnych aktywności zawodowych w czasie choroby.

Kogo dotyczy zmiana zasad L4?

Najbardziej odczują ją osoby pracujące równolegle w kilku miejscach. Dotychczasowe rozwiązania w tym obszarze wymagały uporządkowania, a nowe przepisy wprowadzają jednoznaczną zasadę: jedno zwolnienie, jeden tytuł ubezpieczenia. Warto jednak pamiętać, że sama obecność na L4 nie oznacza automatycznie zakazu wszelkiej aktywności zawodowej. Zakres dozwolonych działań zależy od tego, czy są one zgodne z celem zwolnienia.

Czy praca na L4 zawsze oznacza utratę zasiłku?

Nie zawsze, ale ryzyko jest poważne. Definicja pracy zarobkowej w czasie L4 obowiązuje już od 2026 roku i obejmuje ją niezależnie od tego, na jakiej podstawie została nawiązana umowa. Jeżeli pracownik wykonuje pracę zarobkową lub podejmuje działania sprzeczne z celem zwolnienia, może stracić zasiłek za cały okres L4, a nie tylko za dni, w których doszło do naruszenia.

Przepisy przewidują jednak wyjątek dla czynności incydentalnych. Przykłady podane w materiale źródłowym to odebranie służbowego telefonu czy odpowiedź na pojedynczego e-maila. Takie działania mogą nie prowadzić do utraty zasiłku, choć granica między incydentalnością a regularnym wykonywaniem obowiązków pozostaje w praktyce ważna.

Jak zmienia się kontrola L4?

Największa zmiana dotyczy tego, kto sprawdza zwolnienie. Dotąd kontrola wymagała zwrócenia się do ZUS. Teraz pracodawcy zatrudniający do 20 osób mogą kontrolować L4 samodzielnie. Wyznaczone przez nich osoby będą mogły weryfikować tożsamość pracownika i zbierać informacje. Celem kontroli jest ustalenie, czy zachowanie chorego odpowiada przeznaczeniu zwolnienia.

Obszar	Dotychczas	Od 2027 roku
Liczba tytułów ubezpieczenia na L4	Brak jednego tytułu jako zasady	Wyłącznie jeden tytuł
Kontrola L4 u małego pracodawcy	Wymagane zwrócenie się do ZUS	Pracodawca do 20 osób kontroluje samodzielnie
Definicja pracy zarobkowej na L4	Przed 2026 rokiem	Obowiązuje od 2026 roku
Pierwszy dzień L4 w okresie zasiłkowym	Zależnie od wynagrodzenia	Wlicza się niezależnie od wysokości wynagrodzenia

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli łączysz kilka zatrudnień, przed 2027 rokiem warto sprawdzić, jak układają się Twoje tytuły ubezpieczenia i czy nie wymagają uporządkowania. Osoby na L4 powinny unikać pracy zarobkowej i działań, które mogłyby zostać uznane za sprzeczne z celem zwolnienia, bo konsekwencją może być utrata zasiłku za cały okres choroby. Pracodawcy z małymi zespołami zyskują narzędzie do samodzielnej kontroli, więc powinni zadbać o to, by wyznaczone osoby znały zasady weryfikacji tożsamości i zbierania informacji. Pamiętajmy też, że pierwszy dzień L4 wlicza się do okresu zasiłkowego niezależnie od wysokości wynagrodzenia, co ma znaczenie przy planowaniu finansów w razie choroby.